Các tivi CRT sau một khoảng thời gian dài sử dụng các thành phần cấu tạo bên trong của tivi như các linh kiện điện tử,linh kiện cơ khí sẽ dần dần bị lão hóa tùy theo tần suất sử dụng cũng như môi trường mà bản thân tivi được dùng ra sao mà tốc độ lão hóa các linh kiện điện tử và các vật liệu sử dụng trên các linh kiện cơ khí cũng lão hóa tương ứng.
Trong tivi CRT khu vực biến áp cao áp,núm cao su chụp che núm cao áp trên đèn hình cũng rất dễ bị lão hóa do loại vật liệu làm núm cao su che núm cao áp và cũng một phần do tác động của điện áp cao áp khiến nó bị lão hóa nhanh chóng sau một thời gian dài sử dụng và điều đó chính là nguyên nhân gây ra hiện tượng phóng cao áp trên cái núm chụp đó như hình mô tả dưới đây:
Trong trường hợp núm cao su che dây cao áp không hỏng thì sự phóng cao áp đôi khi sẽ diễn ra theo cách phóng điện ra đèn hình ở các vị trí bao quanh nơi tiếp xúc giữa núm cao su và đèn hình tivi Crt.
Cách khắc phục được kỹ thuật viên sử dụng chủ yếu bao gồm hoặc là thay cái núm cao su che cao áp mới nếu nó đã bị lão hóa và gây hở và phóng cao áp như trên.Ngoài ra cần sử dụng keo cao áp bôi vào vị trí gắn núm cao áp trên đèn hình để ngăn không cho sự phóng cao áp diễn ra.Cụ thể thao tác thế nào các bạn có thể tham khảo các video trên youtube được một số ông thợ chia sẻ ,các bạn có thể tham khảo nó xem sao.
https://www.youtube.com/watch?v=dMw3Uf8w6AI
https://www.youtube.com/watch?v=PlvaAIGm2Gc
https://www.youtube.com/watch?v=zQUC_Myd0fE
Hy vọng với những thông tin sơ lược này các bạn có thể tự mình khắc phục được lỗi xì cao áp trên các tivi CRT đã qua sử dụng lâu ngày các bạn nhé.Chúc các bạn thành công!
Nhiệm vụ của khối quét mành Khối quét mành có nhiệm vụ tạo ra điện áp xung cung cấp cho cuộn lái tia quét mành lái dòng tia điện tử quét theo chiều dọc màn hình .
Ứng với mỗi xung mành màn hình quét được1 lượt từ trên xuống dưới
- Khối quét mành bao gồm tầng dao động ( V.OSC ) và tầng khuếch đại công suất ( V.OUT ) , tầng V.OSC tạo xung dao động có tần số từ 50Hz đến 120Hz cung cấp cho tầng công suất, tầng công suất V.OUT khuếch đại xung lên biên độ đủ lớn rồi đưa ra lái tia điều khiển dòng tia điện tử quét theo chiều dọc.
Biểu hiện khi hỏng : Khi hỏng tầng dao động hoặc hỏng tầng công suất, làm mất xung mành cung cấp cho lái tia => màn hình chỉ còn một vạch sáng ngang
Khi mất xung mành ra lái tia, màn hình còn một vạch sáng ngang
Chiều cao của hình ảnh : Chiều cao của hình ảnh phụ thuộc vào biên độ xung mành, biên độ này được thay đổi khi ta chỉnh nút V.Size , biên độ xung mành càng cao thì hình ảnh càng dãn theo chiều dọc , biện độ xung mành giảm thì hình ảnh co lại .
Biên độ xung thay đổi thì chiều cao hình thay đổi
Tuyến tính của hình ảnh : Tuyến tính là độ dãn đồng đều trên toàn bộ chiều dọc, máy hỏng tuyến tính dẫn đến hình ảnh bị méo dọc, nguyên nhân của méo tuyến tính là do xung mành bị biến dạng .
Dạng xung mành thay đổi thì tuyến tính thay đổi
Cuộn lái tia quét mành : Cuộn lái tia quét mành được quấn bên ngoài và quấn trên lõi ferit , cuộn lái mành ít khi bị hỏng vì điện áp làm việc thấp, nhưng cuộn lái dòng phía trong lại rất hay bị chập do điện áp làm việc cao .
Đầu rắc lái tia cắm trên máy, dây vàng và dây xanh lá cây cho cuộn lái mành, dây đỏ và dây xanh lơ cho cuộn lái dòng .
Vị trí khối quét mành trên máy : - Mạch dao động của khối quét mành được tích hợp chung với mạch dao động của khối quét dòng trong một IC, vì vậy dao động dòng ở đâu thì dao động mành ở đó . - Mạch công suất mành là một IC có toả nhiệt , IC công suất mành thường có từ 7 đến 12 chân .
Vỉ máy Monitor Samsung Synmaster
IC tạo dao động mành ( đồng thời là IC dao động dòng )
IC khuếch đại công suất 7 chân, gắn trên toả nhiệt .
2 - Các bệnh thường gặp của khối quét mành
Bện 1 - Màn hình còn một vạch sáng ngang .
Bệnh 2 - Màn hình co dưới, méo tuyến tính .
Bệnh 3 - Màn hình co trên đầu, có tia quét ngược .
Bệnh 4 - Màn hình co một nửa, phía trên ảnh bình thường .
Bệnh 5 - Màn hình co doc
Bệnh 6 - Hình bị trôi .
Bệnh 7 - Hình bị lệch tâm dọc
3 - Sơ đồ nguyên lý tổng quát .
Khối quét mành Monitor có ba dạng mạch cơ bản, sau đây là sơ đồ nguyên lý tổng quát của ba mạch cơ bản đó .
1 - Khối quét mành có IC công suất sử dụng nguồn đơn 24V - Xung V.syn từ máy tính đi vào IC vi xử lý CPU để tạo ra điện áp điều khiển (Friquency control) , điều khiển tần số quét mành thay đổi cho phù hợp với độ phân giải màn hình, tần số quét mành của Monitor thay đổi từ 50Hz đến 120Hz tuỳ theo độ phân giải do phần mềm quyết định . => Nếu mất tín hiệu V.SYN thì màn hình bị trôi
Màn hình bị trôi do mất tín hiệu đồng bộ V.SYN
- V.OSC là mạch tạo dao động mành, mạch này nằm trong IC tạo dao động chung cho cả khối quét dòng và mạch tăng áp Regu . - V.OUT là IC khuếch đại công suất, IC sử dụng nguồn đơn 24V - IC có một đường dao động vào và một đường ra lái tia - Nguồn Vcc 24V lấy từ khối nguồn
Nếu mất 24V màn hình chỉ còn một vạch sáng ngang
- Sau lái tia có tụ thoát lái xuống Mass - Điện áp ra lái tia IC này đo được 12V DC so với mass, khi hỏng IC điện áp này thường bị lệch khỏi giá trị trên .
Sơ đồ tổng quát khối quét mành sử dụng IC công suất nguồn đơn 24V
Hình dáng IC sử dụng nguồn đơn 24V
2 - Khối quét mành có IC công suất nguồn Kép +12V và -12V - Xung V.SYN và điện áp điều khiển từ CPU tương tự mạch trên - Mạch tạo dao động tạo ra hai đường xung cung cấp đến IC công suất, điện áp dao động đo được khoảng 2V DC . - IC công suất được cung cấp hai nguồn điện áp đối xứng là +12V và -12V, cả hai điện áp này đều được cung cấp từ khối nguồn . - Có hai đường ra lái tia từ IC công suất, điện áp ra chân lái tia của IC này bằng 0V DC ( cả hai chân đều có 0V một chiều - so với mass ) - Nếu mất nguồn +12V màn hình chỉ còn một vạch sáng ngang
- Nếu mất nguồn -12V màn hình bị co một nửa hình phía dưới
Khối quét mành sử dụng IC công suất nguồn kép 12V và -12V
Hình dáng IC sử dụng nguồn kép +12V và -12V
3 - Khối quét mành có IC công suất nguồn Kép 12V và 46V - Xung V.SYN và điện áp điều khiển từ CPU tương tự mạch trên - Mạch tạo dao động tạo ra hai đường xung cung cấp đến IC công suất - IC công suất được cung cấp hai nguồn điện 12V và 46V các điện áp này đều được lấy từ khối nguồn . - Có hai đường dao động đi vào IC công suất và hai đường điện áp ra lái tia - Điện áp DC ra lái tia so với mass đo được khoảng 6V = 1/2 Vcc 12V . - Nếu mất nguồn +12V màn hình còn một vạch sáng ngang
- Nếu mất nguồn 46V màn hình bị co trên đầu và có một số tia quét ngược
Khối quét mành sử dụng IC công suất nguồn kép 12V và 46V
Hình dáng IC sử dụng nguồn kép +12V và +46V
1 - Phân tích sơ đồ khối quét mành Monitor Samsung Synmaster 793DFX
Tín hiệu xung đồng bộ mành V.SYN từ máy tính đưa sang Monitor được đưa vào chân (30) CPU để xử lý sau đó đưa ra chân (29) => đi qua trở R331 sang chân (2) IC dao động, tín hiệu này có nhiệm vụ điều khiển thay đổi tần số dao động mành khi độ phân giải màn hình thay đổi ( độ phân giải màn hình phụ thuộc vào sự thiết lập trong Windows ), trong trường hợp mất tín hiệu V.SYN đưa sang chân số (2) IC dao động < thông thường do đứt cáp tín hiệu > => tần số dao đông ra bị sai => màn ảnh bị trôi hình theo chiều dọc
Hiện tượng trôi hình
IC OSC dao động Dòng - Mành - và Regu, phần dao động mành gồm các chân 2, 19, 20, 22, 23 trong đó - Chân 2 nhận xung đồng bộ để điều khiển tần số - Chân 19 nối với tụ lọc nguồn cho mạch dao động - Chân 20 nối với tụ của mạch AGC tự động điều chỉnh ổn định tần số dao động - Chân 22 nối với tụ tạo thời hằng của mạch dao động, tụ điện ở chân 22 (C331) có ảnh hưởng đến tần số dao động , nếu tụ này trị số thay đổi => hình ảnh cũng bị trôi như hiện tượng ở trên . - Chân 23 là chân dao động ra, cung cấp dao động cho tầng công suất, dao động ra có tần số từ 60 đến 85Hz và có điện áp DC khoảng 2 đến 3V, ta sử dụng đồng hồ có thang đo tần số có thể do được dao động ra ở chân này
V.OUT là IC khuếch đại công suất bao gồm các chân : - Chân 1 nhận tín hiệu dao động tới - Chân 2 nhận Vcc 14V - Chân 3 nối với tụ bù điện áp - Chân 4 nhận Vcc -14V - Chân 5 là chân xung mành đi ra lái tia, khi IC bình thường chân này có 0V một chiều . - Chân 6 nhận Vcc 14V - Chân 7 nhận áp chuẩn V-REF
Các hư hỏng và hiện tượng => Nếu mất nguồn Vcc 14V cấp vào chân 2 => màn hình chỉ còn một vạch sáng ngang . => Nếu mất dao động cấp vào chân 1 => màn hình cũng chỉ còn một vạch sáng ngang .
Màn hình còn một vạch sáng ngang
=> Nếu mất Vcc -14V cấp vào chân số 4 => màn hình bị co mất 1/2 hình phía dưới .
Màn hình bị co 1/2 hình phía dưới
Sơ đồ mạch công suất mành máy Samsung 793DFX
=> Mạch hồi tiếp từ sau lái tia qua tụ C304 và R307 về chân số 1 có nhiệm vụ sửa méo tuyến tính giúp cho hình ảnh được dãn đều theo chiều dọc, trường hợp hỏng tụ C304 hoặc R307 => màn ảnh sẽ bị méo tuyến tính theo chiều dọc màn hình .
Hình bị méo tuyến tính dọc do hỏng các linh kiện của mạch hồi tiếp
IC công suất mành
1.2 Phân tích sơ đồ chi tiết khối quét mành Samsung 793DFX
a) Sơ đồ mạch dao động Mành ( & Dòng + Regu )
Bạn kích chuột vào sơ đồ để xem rõ hơn
Sơ đồ khối dao động mành (gồm cả dao động dòng và Regu)
b) Sơ đồ mạch khuếch đại công suất mành
Bạn kích chuột vào sơ đồ để xem rõ hơn
2 - Phân tích sơ đồ khối quét mành Monitor LG_T710PH
2.1 - Sơ đồ khối tổng quát khối quét mành Monitor LG 710PH
Sơ đồ khối quét mành Monitor LG 710PH
Khối quét mành Monitor LG 710PH có phần điều khiển CPU và IC dao động tương tự máy Samsung 793DFX, tuy nhiên IC dao động máy này cho ra hai đường tín hiệu dao động để phù hợp với IC công suất .
Tầng công suất sử dụng IC có nguồn kép là 15V và 35V, điện áp 15V cấp vào chân 3, điện áp 35V cấp vào chân 7 , IC có hai đường dao động đi vào và hai đường xung mành đi ra lái tia
Khi mất tín hiệu V.SYN đi vào CPU hay mất V.SYN đi tới IC dao động đều dẫn đến hiện tượng hình ảnh bị trôi do tần số dao động mành bị sai .
Hiện tượng trôi hình do mất xung V.SYN
Khi hỏng các tụ ở chân 22, 24 tuỳ mức độ hỏng mà có thể dẫn đến mất dao động hoăch dao động bị sai, - Nếu các tụ bị dò => sẽ mất dao động ra => màn ảnh chỉ còn vạch sáng ngang ( tuy nhiên trường hợp này ít sảy ra ) - Nếu các tụ giảm điện dung => dao động sẽ ra sai làm cho hình ảnh bị trôi
Với tầng công suất nếu : + Mất nguồn Vcc 15V => sẽ dẫn đến hiện tượng màn hình chỉ còn một vạch sáng ngang .
Màn hình chỉ còn một vạch sáng ngang - Trường hợp IC công suất bị hỏng => màn hình cũng có hiện tượng như trên, khi hỏng IC công suất thông thường điện áp ra chân 6 sẽ bị lệch ( khi bình thường chân 6 có 6V đến 7V DC ) - Mất một trong hai tín hiệu dao động ( ví dụ long chân IC ) => màn hình sẽ bị lệch theo chiều dọc
+ Nếu mất nguồn Vcc 35V cấp vào chân 7 => màn hình sẽ bị co trên đầu và có một số tia quét ngược .
Bệnh co trên dầu và có tia quét ngược
Các lệnh điều khiển khối quét mành như lệnh chỉnh tâm dọc V.CENT, lệnh chỉnh chiều cao V.SIZE, đều được thực hiện thông qua hai đường SDA ( Signal Data ) và SCL ( Signal Clock ) từ CPU đưa sang IC dao động, hai đường SDA và SCL được mạch DAC chuyển đổi thành các lệnh điều khiển như các lệnh trên .
2.2 Phân tích sơ đồ chi tiết của khối quét mành Monitor LG710PH
a) Sơ đồ mạch dao động mành (bao gồm cả dao động dòng, regu)
Bạn kích chuột vào sơ đồ để xem chi tiết
b) Sơ đồ mạch công suất mành Monitor LG710PH - chi tiết
Tivi là một vật dụng vô cùng phổ biến trong hầu hết tất cả mọi gia đình trên thế giới.Với tivi người ta có thể xem được rất nhiều chương trình khác nhau trên các kênh sóng mà các đài phát sóng truyền hình quốc gia hay các đài truyền hình địa phương khắp nơi trên cả nước phát sóng.Nó là một thiết bị hết sức thú vị để giải trí.
Tivi đã ra đời từ những năm 20 của thế kỷ 20 và bước qua những sự thay đổi đáng kể như những cột mốc quan trọng dưới đây
Đến thời điểm ngày nay trong hầu hết các gia đình Việt chúng ta thấy sự hiện diện của hai chủng loại tivi cơ bản bao gồm:
1.Các tivi sử dụng công nghệ màn hình hiển thị CRT.
Màn hình CRT hoạt động theo nguyên lý ống phóng chùm điện tử (ống CRT, nên thường đặt tên cho loại này là “loại CRT“). Màn hình CRT sử dụng phần màn huỳnh quang dùng để hiển thị các điểm ảnh, để các điểm ảnh phát sáng theo đúng màu sắc cần hiển thị cần các tia điện tử tác động vào chúng để tạo ra sự phát xạ ánh sáng. Ống phóng CRT sẽ tạo ra các tia điện tử đập vào màn huỳnh quang để hiển thị các điểm ảnh theo mong muốn.
Đây chính là hình ảnh minh họa về các tivi CRT hiện vẫn đang được sử dụng trong nhiều gia đình.Trước đây khi công nghệ truyền hình analog tại Việt nam chưa bị cắt sóng thì người sử dụng chỉ việc cắm trực tiếp anten vào tivi loại này và dò kênh để có thể xem các chương trình truyền hình,nhưng gần đây các đài truyền hình trung ương VTV và các đài địa phương đều đã chuyển công nghệ phát sóng truyền hình sang công nghệ digital(kỹ thuật số)nên với các tivi loại này hay các tivi loại LCD không có tích hợp sẵn tính năng thu tín hiệu số sẵn ở bên trong máy thì người dùng cần phải lắp thêm một thiết bị ngoài gọi là đầu thu kỹ thuật số DVB-T2 mới xem được các chương trình truyền hình từ đài truyền hình .
Với tivi CRT ngày nay người ta có thể xem các chương trình truyền hình thông qua hình thức truyền hình trả tiền gọi là truyền hình cable.Tín hiệu truyền hình sẽ được cung cấp bởi các đài truyền hình đến các hộ gia đình thông qua hệ thống cable đồng trục và dẫn thẳng vào anten tivi của các gia đình mà không cần thu tín hiệu qua đầu thu kỹ thuật số nữa.
Bên cạnh đó với sự phát triển của các hệ thống mạng internet cable quang tốc độ cao ,các sản phẩm hỗ trợ truy cập internet để xem phim giải trí,nghe nhạc bằng màn hình tivi cũng ra đời như là các sản phẩm đầu android tivi box cũng góp phần biến các tivi CRT cổ lỗ sĩ trở thành một tivi thông minh thực sự
2.Các sản phẩm tivi sử dụng công nghệ hiển thị LCD,OLED,Plasma -Đây thực sự là thành quả của những sự cải tiến về công nghệ hiển thị cho tivi của con người, với công nghệ hiển thị LCD,OLED,Plasma khác hẳn so với công nghệ hiển thị của tivi CRT đã làm cho các sản phẩm tivi ngày càng mỏng hơn,nhẹ hơn,thẩm mỹ và đa năng hơn.
Các tivi LCD,OLED,Plasma(riêng tivi plasma ngày càng ít hiện diện hơn trên thị trường do nó không ưu việt bằng LCD và OLED) ngày nay từ 32 inch trở lên đều đã tích hợp sẵn tính năng thu kỹ thuật số DVB-T2 bên trong máy nên ta không cần bổ sung thêm đầu thu kỹ thuật số mặt đắt DVB-T2 rời bên ngoài nữa,bạn chỉ cần cắm antena vào thẳng tivi và dò lại kênh là có thể xem được các chương trình từ các đài truyền hình ngay.
Hoặc bạn lắp thêm một đầu thu kỹ thuật số rời bên ngoài vào cũng xem được như nhau:
Bạn cũng có thể biến tivi LCD ,OLED,Plasma đó của bạn thành smart tivi(tivi thông minh) bằng các đầu android tivi box hoặc máy tính bảng có cổng HDMI nếu bạn muốn.
Nếu bạn quan tâm đến cấu tạo bên trong của một cái tivi LCD bạn có thể xem nó tại đây:
