Lịch sử cổng Parabol - Bách Khoa
Hôm trước post ảnh về cổng Parabol, nhận được sự tương tác rất lớn từ mọi người, đặc biệt là các cô các chú, các anh chị em cựu sinh viên Bách Khoa. Nay mạnh dạn làm thêm 1 tút để giới thiệu về chiếc cổng huyền thoại này. (Tư liệu có thể không chính xác, nên mong mọi người góp ý thêm)
Giữa khuôn viên rộng lớn của trường Đại học Bách khoa Hà Nội, cổng Parabol từ lâu không chỉ là một lối đi quen thuộc mà còn trở thành biểu tượng gắn liền với ký ức của nhiều thế hệ sinh viên. Được xây dựng vào những năm 1960 - 1970, cách đây hơn nửa thế kỷ, công trình mang kiến trúc độc đáo này từng là niềm tự hào của một thế hệ trí thức mới, những người mang khát vọng chinh phục khoa học và kiến tạo tương lai.
Cổng có chiều cao khoảng 12,5 m tính từ mặt đất đến đỉnh mái vòm, trong khi khoảng cách giữa hai chân cổng rộng 8 m. Với đường cong mềm mại nhưng vững chắc, công trình tạo nên một dấu ấn riêng biệt, đến mức chỉ cần nhắc đến Bách khoa Hà Nội, nhiều người sẽ lập tức nhớ tới hình ảnh cánh cổng mang dáng hình mái vòm ấy.
Ít người biết rằng đằng sau hình dáng của cổng Parabol còn ẩn chứa một câu chuyện giàu tính biểu tượng. Theo những câu chuyện được lưu truyền, khi Liên Xô hỗ trợ Việt Nam xây dựng trường Đại học Bách khoa ở phía Nam Hà Nội sau ngày hòa bình lập lại, một kiến trúc sư Nga đã tìm thấy nguồn cảm hứng từ truyền thuyết Hồ Gươm.
Đó là sóng nước Hồ Gươm bắn lên từ lưỡi gươm thần chém xuống nước của Lê Lợi đã trào về phía Nam (theo hướng phố Tràng Thi bây giờ), cuộn dừng lại thành hồ Thuyền Quang (còn gọi là hồ Ha Le), rồi trào ập sang thành hồ Bảy Mẫu. Những đợt sóng nối tiếp nhau hình thành trường ĐHBK. Có thể thấy những ngọn sóng trên nóc tòa nhà chính C1. Các hành lang, tòa nhà C1, C2, C3, C4, C5 cũng lượn lên xuống theo nhịp sóng. Và chỉ có con sóng nào vượt lên, tách khỏi đám đông, bay lên trên những cái tầm thường của đời thường, chấp nhận sự thách thức cô đơn thì mới dám hiến dâng thật sự vào khoa học, con đường đầy chông gai. Đó là hình ảnh cổng Parabol, cái ngọn sóng Soliton đơn độc (Trích truyện ngắn "Những Ngọn Sóng Soliton" của Trần Đức Trung)
Hình ảnh đó cũng mang ý nghĩa về con đường khoa học: chỉ những ai đủ bản lĩnh để vượt qua thử thách, dám khác biệt và kiên trì theo đuổi mục tiêu mới có thể tạo nên những giá trị lớn lao.
Với mỗi sinh viên Bách khoa, khoảnh khắc bước qua cánh cổng này luôn mang ý nghĩa rất đặc biệt: vừa tự hào, vừa thiêng liêng. Đây không chỉ là cánh cổng dẫn vào một ngôi trường kỹ thuật hàng đầu Việt Nam mà còn là nơi mở ra hành trình học tập, trưởng thành và vượt qua những thử thách khắc nghiệt của tuổi trẻ.
Ngày nay, cổng Parabol không còn giữ vai trò là cổng chính như trước, nhưng giá trị biểu tượng của nó vẫn còn nguyên vẹn. Nó vẫn đứng đó, lặng lẽ chứng kiến từng thế hệ sinh viên bước vào với khát vọng tuổi trẻ và bước ra với hành trang tri thức, như một mái vòm mở ra con đường hướng tới thế giới rộng lớn phía trước.
