Cafe Cuộc Sống

Thursday, September 11, 2025

Uống nước lá tía tô có tác dụng gì?

Uống nước lá tía tô mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe, bao gồm cả các tác dụng đã được khoa học chứng minh và công dụng trong y học cổ truyền. Dưới đây là những tác dụng chính của nước lá tía tô:

1. Tác dụng đối với hệ hô hấp

* Hỗ trợ điều trị cảm cúm: Lá tía tô có vị cay, tính ấm, giúp giải cảm, hạ sốt, làm ra mồ hôi.

* Giảm ho và long đờm: Các hợp chất trong lá tía tô có tác dụng kháng viêm, làm giảm sưng viêm đường hô hấp, cải thiện chức năng của phổi.

* Hỗ trợ điều trị hen suyễn: Tinh dầu tía tô có đặc tính giãn phế quản, có khả năng cải thiện hơi thở cho người bị hen suyễn và giảm các triệu chứng như ho, thở khò khè.

2. Tác dụng đối với hệ tiêu hóa

* Hỗ trợ tiêu hóa: Tía tô giúp kích thích vị giác, tăng tiết dịch vị, giúp thức ăn được tiêu hóa tốt hơn.

* Giảm đau bụng, đầy hơi: Các hợp chất trong lá tía tô có khả năng kháng khuẩn, giúp làm dịu các cơn co thắt và giảm tình trạng khó tiêu, đầy hơi.

* Giải độc, chống ngộ độc thực phẩm: Tía tô được biết đến với công dụng giải độc do ăn phải cá, cua hoặc các thực phẩm khác.

3. Tác dụng đối với da và làm đẹp

* Làm sáng da: Lá tía tô chứa các hoạt chất giúp ngăn chặn sự hình thành sắc tố melanin, từ đó cải thiện sắc tố da, làm mờ nám, tàn nhang.

* Chống lão hóa và dưỡng ẩm: Thành phần vitamin E và các chất chống oxy hóa trong lá tía tô giúp tăng cường độ ẩm, bảo vệ da khỏi các tác nhân gây hại và làm chậm quá trình lão hóa.

* Trị mụn và làm sạch da: Nước tía tô có tác dụng chống viêm, làm sạch da, đào thải độc tố và bã nhờn.

4. Các lợi ích sức khỏe khác

* Chống dị ứng: Chiết xuất từ lá tía tô có thể giúp giảm các phản ứng dị ứng của cơ thể.

* Bảo vệ hệ tim mạch: Các hợp chất trong lá tía tô giúp giảm cholesterol xấu (LDL) và tăng cholesterol tốt (HDL), từ đó ngăn ngừa xơ vữa động mạch và giảm nguy cơ mắc các bệnh tim mạch.

* Giảm căng thẳng và chống trầm cảm: Tinh dầu tía tô có mùi thơm đặc trưng giúp thư giãn tinh thần, giảm căng thẳng và có tác dụng chống trầm cảm.

* Hỗ trợ giảm đau: Lá tía tô có thể giúp giảm đau, đặc biệt là đau do viêm khớp.

Lưu ý khi sử dụng nước lá tía tô

Mặc dù có nhiều lợi ích, nhưng bạn cần lưu ý một số điều sau khi uống nước lá tía tô:

* Không lạm dụng: Không nên dùng tía tô trong thời gian kéo dài hoặc uống quá nhiều vì có thể gây ra một số tác dụng phụ như mệt mỏi, đầy hơi, chướng bụng, hoặc tăng huyết áp (đối với một số trường hợp đặc biệt).

* Phụ nữ mang thai: Mặc dù tía tô có tác dụng an thai nhưng nếu dùng nhiều và trong thời gian dài có thể làm tăng huyết áp. Cần tham khảo ý kiến bác sĩ về liều lượng.

* Chỉ là hỗ trợ: Tía tô chỉ có tác dụng hỗ trợ điều trị, không thay thế được thuốc chữa bệnh. Khi có bệnh lý nghiêm trọng, bạn cần đến cơ sở y tế để được thăm khám và điều trị chuyên khoa.

Wednesday, September 10, 2025

Liệu pháp Nhận thức - Hành vi (Cognitive Behavioral Therapy - CBT)

Liệu pháp Nhận thức - Hành vi (Cognitive Behavioral Therapy - CBT) là một trong những phương pháp tâm lý trị liệu hiệu quả và phổ biến nhất hiện nay. Nó hoạt động dựa trên mối liên hệ giữa suy nghĩ, cảm xúc và hành vi của con người.

Nguyên lý hoạt động của CBT

Mục tiêu chính của CBT là giúp bạn nhận ra những suy nghĩ tiêu cực hoặc sai lệch và cách chúng ảnh hưởng đến cảm xúc và hành vi của bạn. Sau đó, bạn sẽ học cách thay đổi những suy nghĩ đó để có những hành vi và cảm xúc tích cực hơn.

Nguyên lý này được minh họa qua một vòng tròn:

* Suy nghĩ: Một suy nghĩ tiêu cực (ví dụ: "Tôi là người kém cỏi") sẽ xuất hiện.

* Cảm xúc: Suy nghĩ này dẫn đến cảm xúc tiêu cực (ví dụ: buồn bã, lo lắng, chán nản).

* Hành vi: Cảm xúc đó lại khiến bạn có hành vi tiêu cực (ví dụ: tránh giao tiếp, không dám làm việc gì).

* Kết quả: Hành vi đó lại củng cố suy nghĩ ban đầu, khiến bạn càng tin rằng mình kém cỏi, và cứ thế vòng lặp này tiếp diễn.

CBT sẽ giúp bạn phá vỡ vòng luẩn quẩn này bằng cách tập trung vào hai yếu tố chính: nhận thức (suy nghĩ) và hành vi.

Quá trình trị liệu

Trong các buổi trị liệu, một chuyên gia tâm lý sẽ đồng hành cùng bạn để:

* Nhận diện vấn đề: Bạn sẽ cùng nhà trị liệu xác định những suy nghĩ tiêu cực hoặc ám ảnh đang gây ra lo lắng, căng thẳng. Ví dụ như nỗi sợ bẩn thỉu và ám ảnh phải rửa tay.

* Phân tích và thay đổi: Bạn sẽ học cách đặt câu hỏi cho những suy nghĩ này. Thay vì chấp nhận ngay, bạn sẽ tìm bằng chứng để kiểm tra xem chúng có thực sự đúng không. Ví dụ: "Tay tôi có thực sự bẩn đến mức cần rửa liên tục không?" "Có bằng chứng nào cho thấy tôi sẽ bị bệnh nếu không rửa tay thường xuyên không?".

* Thay đổi hành vi: Nhà trị liệu sẽ hướng dẫn bạn thực hành những hành vi mới để thay thế hành vi cũ. Chẳng hạn, bạn có thể thực hành rửa tay ít hơn một chút mỗi ngày, hoặc thay vì rửa tay ngay lập tức, bạn sẽ tập hít thở sâu để kiểm soát cảm giác lo lắng.

* Phát triển kỹ năng: Cuối cùng, bạn sẽ được trang bị những kỹ năng cần thiết để tự đối phó với những suy nghĩ và cảm xúc tiêu cực trong tương lai, ngay cả khi không có nhà trị liệu ở bên.

CBT phù hợp với những ai?

CBT có hiệu quả trong việc điều trị nhiều vấn đề tâm lý, bao gồm:

* Rối loạn lo âu, rối loạn ám ảnh cưỡng chế (OCD).

* Trầm cảm.

* Rối loạn stress sau sang chấn (PTSD).

* Các vấn đề về ăn uống, mất ngủ, và nhiều vấn đề khác.

So với các liệu pháp khác, CBT thường có thời gian điều trị ngắn hơn, tập trung vào giải quyết các vấn đề hiện tại và mang lại kết quả rõ rệt. Tuy nhiên, nó đòi hỏi sự hợp tác tích cực và nỗ lực từ phía bạn.

Tuesday, September 9, 2025

ĐẠI BÀNG KHÔNG BAO GIỜ ĐÁNH NHAU VỚI QUẠ

🦅 ĐẠI BÀNG KHÔNG BAO GIỜ ĐÁNH NHAU VỚI QUẠ

Có một sự thật thú vị:

Con chim duy nhất dám tấn công đại bàng chính là… con quạ. Nó thường đậu trên lưng và liên tục mổ vào cổ đại bàng.

Nhưng điều đáng học hỏi không nằm ở sự gan lì của quạ, mà ở cách đại bàng chọn phản ứng.

Nó không hạ cánh để đánh trả.

Nó cũng không mất bình tĩnh.

Nó chỉ bay cao hơn.

Và ở độ cao mà không khí ngày càng loãng, quạ không thở nổi, tự yếu dần và buộc phải buông bỏ.

👉 Bài học ở đây:

Trong cuộc sống, bạn sẽ luôn gặp những “con quạ” – lời chỉ trích, sự đố kỵ, những phiền nhiễu làm bạn mất tập trung. Nếu bạn dừng lại để tranh cãi hay phản công, bạn đã tự kéo mình xuống ngang tầm với chúng.

Hãy làm như đại bàng: bay cao hơn.

Phát triển bản thân. Vươn tới những tầng cao mà ở đó, những tiếng ồn nhỏ bé kia không còn chạm được đến bạn.

Làm sao để nhận biết người kém trách nhiệm?

01. Gần đây tôi có phỏng vấn một ứng viên, tôi hỏi vì sao cô nghỉ công việc trước, cô ấy nói "Việc đó, nghề đó em không thích". Mình hỏi, thế thì tại sao trước đó lại chọn làm, cô nói "Thật ra là lúc đầu em thích, nhưng lâu dần thì thấy không thích nữa".

Và mình hỏi thế bây giờ em thích gì, cô ấy nói rằng cô ấy thích marketing. Cô ấy nói mình đã tham gia rất nhiều lớp học, theo rất nhiều thầy giỏi, cũng đã đọc rất nhiều sách về lĩnh vực này. Marketing là đam mê, là lẽ sống của đời cô.

Tôi cho cô ấy vào bộ phận marketing thử việc. Nhưng khi bắt tay vào làm, cô thấy thực tế hoàn toàn khác biệt, quá khó so với lý thuyết. Chỉ sau 2 tuần, cô ấy đã xin nghỉ. Khi rời đi, cô ấy nói với một nhân viên khác: "Tôi thấy marketing không phù hợp với bản thân, tôi không thể làm những việc tôi không thích được."

Cô ấy mới 24 tuổi, tôi thực sự muốn nói với cô ấy rằng cái sự thích/không thích mà bạn vừa nói chỉ là cái cớ cho sự không cố gắng, không hành động và không kiên trì.

Làm tốt một việc dù là việc nhỏ như giảm cân giữ dáng hay việc lớn như kiếm tiền nuôi gia đình thì không thể chỉ dựa vào hứng thú, yêu thích, mà còn dựa vào sự chuyên nghiệp, niềm tin và sự kiên trì.

02. Những người luôn miệng nói thích, đam mê, sứ mệnh này nọ....chưa làm gì đã muốn sống theo cách mình thích, tôi thật sự khâm phục.

Nhưng một người như vậy, chúng ta vẫn nên tránh xa.

Bởi vì họ không chỉ không có chút thành tựu gì, mà còn chuyên gia đào hố đồng đội. Nói dễ nghe thì là văn nhân, không màng tất cả sống theo cách mình thích. Nói khó nghe hơn thì là đây là một người cảm tính và thiếu trách nhiệm, rất nguy hiểm nếu làm việc cùng.

Bạn tôi có mở một quán cà phê. Bạn tôi bỏ cả tỷ để mở quán và tìm một người hợp tác. Có một cậu trai tham gia, cậu này rất thích cà phê, mở một quán cà phê luôn là ước mơ, là đam mê, là sứ mạng trọn đời của cậu.

Nghe rất hoàn hảo phải không? Nhưng những người khởi nghiệp vì ước mơ, làm việc vì yêu thích về cơ bản đều không đáng tin cậy! Chỉ cần nhớ điều này, bạn có thể tránh được 99% việc tuyển dụng hoặc hùn hạp làm ăn với người tào lao.

Quán cà phê của bạn tôi mở chưa đầy nửa năm, vì sự tùy hứng của người hợp tác mà công việc không tốt, tâm lý mọi người không vui. Tháng Tết là mùa cao điểm kinh doanh nhưng cậu trai kia muốn đi du lịch, đi liền 20 ngày, vì thấy trên mạng chỗ nào đó quá đẹp, phải đi để săn ảnh. Sau đó thì lại thăm gia đình, dù gì phải ở chung với gia đình trong dịp năm mới.

Bạn tôi nói với cậu ấy: "Chờ đến tháng 7 đi được không? Bây giờ đang cao điểm, em đi thì quán làm thế nào?"

Cậu ấy nói: "Không, em không thể từ bỏ điều em thích chỉ vì công việc. Em phải cân bằng work-life balance. Đối với em, gia đình là trên hết, nên lễ tết là em phải về". "Còn quán thì ai trực"- bạn tôi hỏi. Cậu ấy nói "thì đóng cửa lại, mùng năm mùng sáu em sẽ trở lại làm việc, lúc đó mới mở cửa".

Bạn tôi hỏi, sao lúc mở quán, chẳng phải bạn đã nói cà phê là cái bạn yêu thích kinh khủng đó sao? Lễ tết, với người làm phục vụ, phi công, tài xế, nhà hàng, khách sạn,....là mùa lao động chính cơ mà. Nói như cậu, Tết thì máy bay tài xế taxi hàng quán gì đóng cửa hết ư? Rồi lấy ai phục vụ người còn lại?

03. Thích không thể biến thành niềm tin, nó chỉ là cái cớ cho việc bạn đứng núi này trông núi khác, có mới nới cũ. Kẻ non nớt nói thích, người chín chắn nói trách nhiệm.

Muốn làm tốt một việc thì phải có 10% thích + 90% trách nhiệm.

Thành công như hình xoắn ốc ngày càng lên cao giữa thích và chán, cảm giác thành tựu tăng lên giúp chúng ta chống lại sự phiền chán, mất hứng, đưa chúng ta đến bến bờ hy vọng.

Khi phiền chán hoặc sự cố vừa ập đến, bị tuột mood, người thuộc hệ "em thích, em không thích" sẽ lập tức lựa chọn thay đổi, nghỉ việc, từ bỏ.

Và thế là, họ nhảy hết việc này đến việc khác. Cho dầu họ có lang thang khắp nơi để trải nghiệm, họ vẫn chỉ có thể đứng lưng chừng núi ngắm nhìn cảnh vật mà thôi. Vì khi chưa leo lên tới đỉnh, họ đã bỏ cuộc. Và đi nhiều, nhảy nhiều như thế, thì thời gian đâu mà chuyên tâm làm cái gì cho ra hồn?

William Somerset Maugham nói: "Để tâm hồn được yên tĩnh, tốt nhất mọi người nên làm hai việc mà mình không thích mỗi ngày".

Vì vậy khi làm việc đừng để bản thân chỉ vì sự chán nản nhất thời mà đưa ra những quyết định sai lầm.

Thích không phải chuyện xấu.

Nhưng đã thích rồi, đã chọn rồi thì phải kiên trì, phải có trách nhiệm.

_______________________

Theo Sandy | Trí Thức Trẻ

P/S: Bạn nào quan tâm những bài viết thực tế như thế này thì bấm nút theo dõi xem trước (follow/see first) FB của Page nha.

Nhưng một người như vậy, chúng ta vẫn nên tránh xa.

Bạn tôi nói với cậu ấy: "Chờ đến tháng 7 đi được không? Bây giờ đang cao điểm, em đi thì quán làm thế nào?"

Muốn làm tốt một việc thì phải có 10% thích + 90% trách nhiệm.

William Somerset Maugham nói: "Để tâm hồn được yên tĩnh, tốt nhất mọi người nên làm hai việc mà mình không thích mỗi ngày".

Vì vậy khi làm việc đừng để bản thân chỉ vì sự chán nản nhất thời mà đưa ra những quyết định sai lầm.

Thích không phải chuyện xấu.

Nhưng đã thích rồi, đã chọn rồi thì phải kiên trì, phải có trách nhiệm.

_______________________

Theo Sandy | Trí Thức Trẻ

P/S: Bạn nào quan tâm những bài viết thực tế như thế này thì bấm nút theo dõi xem trước (follow/see first) FB của Page nha.

MỘT NHÀ HIỀN TRIẾT VÔ DANH TỪNG NÓI, NHỮNG MỖI CÂU ĐỀU LÀ VÀNG:

1. Im lặng cho đến khi làm được, và nếu có phải gáy thì phải cho nó vang trời.

2. Có nhan sắc là khởi đầu tốt, nhưng văn hay đâu chỉ có mở bài. Sống trên đời phải có học thức, có công ăn việc làm, có chỗ đứng trong xã hội. Khi giá trị của bạn tăng lên thì những thứ khác sẽ tốt lên theo.

3. Phân biệt giữa tận hưởng tuổi trẻ và phá hủy tương lai. Nhắc lại lần nữa “Phân biệt giữa tận hưởng tuổi trẻ và phá hủy tương lai”

4. Tư Mã ý nói: “Khi mặt trăng đỏ nhất là lúc nó sắp khuyết. Con người cũng dễ đi sai đường nhất khi đang ở đỉnh cao”

5. Sợ cũng được, nhưng đừng đứng yên. Hãy vừa sợ vừa làm.

6. Ra đời phải nhớ: Thà đắc tội với người quân tử, tuyệt đối không so kè với kẻ tiểu nhân.

Thế giới không nhớ tên những kẻ an phận. Nó chỉ khắc tên những ai có tham vọng đủ lớn để tạo nên dấu ấn.

Bạn có thể chọn sống yên bình… hoặc chọn khắc tên mình vào lịch sử cuộc đời.

Nguồn: St có chỉnh sửa

Cần tư vấn thêm sự tự tin

iBook Luật sư & MasterAnhQuan nhé

Saturday, September 6, 2025

It is true

CHIẾC ĐIỆN THOẠI “CỤC GẠCH” TUỔI THƠ CỦA NHIỀU NGƯỜI GIỜ CHỈ CÒN LÀ HOÀI NIỆM. NOKIA THẤT BẠI LÀ DO ĐÂU?

Bạn còn nhớ Nokia không? Từng là “ông vua” của điện thoại di động, một gã khổng lồ tưởng chừng như không thể bị đánh bại.

Cựu CEO Nokia Stephen Elop đã kết thúc bài phát biểu bằng câu: “Chúng tôi đã không làm gì sai… nhưng bằng cách nào đó, chúng tôi đã thất bại”

Bởi cái đúng của hôm qua… chưa chắc còn đúng hôm nay.

Giữ mãi một cách làm cũ, nghĩa là tự đưa mình ra khỏi cuộc chơi.

Giống như việc dùng bản đồ giấy trong thời đại GPS – không sai, nhưng không còn phù hợp.

Thay đổi không phải là đổi việc liên tục, mà là kiên trì một việc, nhưng luôn làm mới cách làm.

Giống như một người leo núi: không đổi đích đến, nhưng luôn điều chỉnh bước chân , nhịp thở, và cách vượt qua từng đoạn dốc.

Đó mới là chìa khóa để không bao giờ thua trên hành trình của mình.

Bạn có thể chậm một chút.

Bạn có thể mệt một chút.

Nhưng bạn sẽ không bao giờ thua , miễn là bạn không dừng lại, và không ngừng làm mới chính mình.

Bạn kiên trì điều gì? Và đã đổi mới cách làm trước khi nghĩ đến việc bỏ cuộc?

Nguồn: Uyên Hồ

Friday, September 5, 2025

BẮT ĐẦU KHỞI NGHIỆP KIỂU GÌ?

Ghi chú: Không đọc bài này thì đừng mơ đến khởi nghiệp nhé, siêu hay và ý nghĩa - đáng giá triệu $!

"Tôi mất hơn 5 tiếng để nghĩ và viết cái note này, vì thế bạn đừng tiếc 5 phút ngồi đọc vì biết đâu 1 ngày nào đó bạn cũng sẽ mở công ty. Chắc chắn note này sẽ giúp bạn rất nhiều đấy".

- TS Alan Phan

Những gì tôi sắp viết bạn sẽ không thấy trong sách nào hay báo chí nào, mong rằng sau bài này sẽ có nhiều người cân nhắc cơ hội nghiệp của mình là khởi nghiệp. Vì những người viết báo khởi nghiệp không phải là những người khởi nghiệp, có phỏng vấn đại gia thì người ta cũng sẽ trả lời kiểu trả lời báo chí và những đại gia thường bận quá chẳng chịu viết. Nếu họ có viết sách thì khi đó họ đã quá thành công và không còn nhớ cái tâm trạng và hiểu biết của họ thời chập chững như nào nữa. Tôi nghĩ rằng bài này rất hợp với nhiều người vì tôi đang ở trong đúng cái chân núi đó, tiền không nhiều, mắc sai sót hàng ngày nhưng cũng có trải nghiệm và thành tựu nhất định.

1. TẠI SAO TÔI LẠI ỦNG HỘ BẠN KHỞI NGHIỆP

Vì 1 nền kinh tế luôn cần có những người giải quyết những vấn đề ngổn ngang, luôn cần những sản phẩm dịch vụ mới. Khởi nghiệp thì tất cả thời gian là của bạn, thích làm lúc nào thì làm, bạn sẽ giàu, rất giàu, siêu siêu giàu nếu thành công. Nhưng chuyện không dễ như thế, bạn sẽ có thể mất nhiều tiền, tuyệt vọng, gia đình mắng chửi…

Tôi biết rất nhiều người khởi nghiệp nhưng không như ý và mất mát rất nhiều, nhưng qua đó họ đều trưởng thành hơn, không có gì là thất bại nếu như mình học được từ nó. Không có thất bại, tất cả chỉ là thử thách – tên 1 quyển sách rất nổi tiếng của chủ tịch HuynDai. Bạn chỉ cần đúng 1 tố chất là có thể trở thành doanh nhân được, đó là yêu thích giải quyết vấn đề, còn lại mọi thứ khác đều học và luyện tập được bằng ý chí và quyết tâm.

Có thể bạn không biết chứ 1 người làm chủ như xôi Yến (1 cửa hàng xôi gần hồ Gươm, trên đường Nguyễn Hữu Huân) 1 tháng cũg phải bỏ túi 4-500 triệu đồng tiền lãi. Hoặc 1 chị học FTU chỉ mới K44-1987 mà đã tự mua được 1 cái nhà trên Kim Mã 5 Tỉ nhờ mở Take One. Anh Điệp -CEO Vật Giá sinh năm 1979-FTU K36- tài sản giờ cũng tầm vài trăm tỉ và còn rất nhiều thành phần đại gia âm thầm khác…

Thế giới của những người khởi nghiệp thường không được nhiều người biết đến vì không có trường nào dạy, cũng không bao giờ được in trong quyển Những Điều Cần Biết về Tuyển Sinh. Đại học là dạy nghề để làm thuê. Các phụ huynh thì luôn muốn con mình “ổn định”, nhưng sự thật là nghèo ổn định, biết bao giờ mới mua được cái nhà cái xế hộp ở Hà Nội chật chội này đây.

2. DOANH NHÂN KHỞI NGHIỆP LÀ NHƯ THẾ NÀO

Để làm 1 cái gì đó thành công thì mình phải thật rõ cái hình ảnh mà mình muốn trở thành. Doanh nhân không phải là người có nhiều tiền, được gọi là doanh nhân có từ “nhân” đằng sau thì họ phải theo 1 cái gì đó lớn hơn chính sự thoả mãn giàu sang của bản thân. Khởi nghiệp là để thoả mãn ước mơ, đam mê và vì những gì xung quanh xã hội mình đang sống. Cái tên của họ vẫn còn mãi sau khi họ chết đi, điều đó mới thực sự đáng mơ ước. Họ luôn cân nhắc môi trường và lợi ích của người tiêu dùng với từng sản phẩm và dịch vụ của họ. Làm ra tiền bằng mọi cách chính đáng chứ không phải bằng mọi giá.

3. CẦN CHUẨN BỊ GÌ ĐỂ KHỞI NGHIỆP

Vượt qua rào cản tâm lý để bắt đầu:

Người Việt Nam không có thói quen chào đón với thất bại, họ không muốn con mình làm 1 cái gì đó mạo hiểm và họ sẽ bằng mọi cách ngăn cản. Gia đình thường muốn con mình “tập trung học” mà không biết rằng trường đại học cũng chẳng dạy gì giúp cho nghề nghiệp nhiều. Bạn phải “tập” cho bố mẹ quen với việc không thể can thiệp được tương lai con mình nữa, xác định cho gia đình biết trước là khởi nghiệp sẽ có thể mất tiền và mất nhiều thứ vì thế không nên dầy vò con khi ngã và hãy để cho con ngã vài lần con sẽ tự đứng lên đi tiếp (Cách tốt hơn là đừng cho bố mẹ biết).

Rào cản tiếp theo là giới hạn của chính bản thân các bạn. Bạn có 1 ý tưởng bạn cho là siêu phàm, bạn dành vài tháng để nghĩ về nó nhưng cũng chẳng dám làm gì với nó vì “ngại”, bạn quá thoải mái với vòng an toàn của mình, và bạn tự thuyết phục bản thân mình rằng là mình chưa đủ chín để thực thi ý tưỏng này. Để vượt được rào cản này thì bạn phải tập được cho mình thói quen luôn và ngay, nói theo ngôn ngữ trẻ hiện nay là “thích thì nhích”. Bằng mọi giá từ bỏ thói quen trì hoãn, nếu để tới mai thì sẽ còn ngày kia và tuần sau, tháng sau và không bao giờ nữa.

Còn về việc thiếu nguồn lực thì bạn nên biết rằng khởi nghiệp là lúc nào bạn cũng thiếu thốn nguồn lực, làm ít thiếu ít làm nhiều thiếu nhiều. Thời điểm tốt nhất là hôm nay chứ không phải ngày mai. Hành trình vạn dặm bắt đầu từ chỉ 1 bước đầu tiên, muốn tắm nước lạnh thì phải dội nước vào chân mình trước đã. Đúng là nếu muốn vấp ngã thì chỉ nên chọn lúc mình đang còn trẻ và sung sức để đứng dậy được, chẳng có thời gian nào tốt hơn thời gian sinh viên này đâu. Nghĩ nhiều mà không làm thì cũng giống như người làm mà không nghĩ.

4. HỌC GÌ TRƯỚC TIÊN: Giao tiếp - Bán hàng

Bài học đầu tiên là phải biết quí trọng đồng tiền để thấy bố mẹ làm ra tiền vất vả như thế nào. Giao tiếp là kĩ năng sống còn để thành công, còn bán hàng là kĩ năng sống còn của doanh nhân. Hãy tham gia 1 công việc bán hàng nào đó mà cần mình phải vượt qua ngại ngùng nói trước đám đông và biết chấp nhận sự từ chối của người khác 1 cách vui vẻ, học được cái tinh thần không bỏ cuộc là cực kì quan trọng. Khi khởi nghiệp thì đích thân chủ cũng là người bán hàng, kế toán, quét dọn, sản xuất …

Bán hàng là 1 nghề vinh quang vì họ nuôi sống cả tổ chức, hãy luôn coi mỗi lần bán hàng là 1 thử thách mình cần chinh phục. Tập bán thật nhiều các loại hàng hoá có thể vào để hiểu được cách tiếp cận với khách hàng cá nhân và khách hàng tổ chức khác nhau như nào. Tôi còn nhớ có lần xách rượu cần tới từng phòng kí túc xá Xây Dựng hỏi bán hồi gần tết, phòng nào cũng thích lắm nhưng toàn đứa hết tiền chẳng thèm mua. )). Nghĩ lại hồi ấy thì cũng ngại ngùng thật. Bất kể việc bạn làm nó “chuối củ” đến đâu thì sau này vẫn luôn là 1 kỉ niệm đẹp, vì thế đừng ngại làm những thứ mình chưa bao giờ làm.

5. BẮT ĐẦU KINH DOANH NHỎ

Khi đã “mặt dầy” thì hãy bắt đầu làm những việc mà cần mình phải bắt đầu làm 1 việc nào đó mà mình phải đứng mũi chịu sào lo toan toàn bộ. Nhớ câu thần chú “start small, really small”. Một số người thích kinh doanh và có 1 ý tưởng hay thường có 1 kiểu khởi nghiệp hài hước là dồn toàn bộ tiền của mình vào khởi nghiệp và làm cho nó thật hoành tráng tử tế. Họ đâu biết rằng 99,99% phi vụ kinh doanh đầu tay là sẽ thất bại. Không phải vì ý tưỏng tồi mà do khả năng thực thi của họ không tốt. Làm 1 vài phi vụ kinh doanh nhỏ sẽ dạy cho bạn những bài học rất ngấm về tiếp thị, vận chuyển hậu cần (logistic), chọn địa điểm (location), trang trí, bán hàng, đàm phán, mua hàng, chuẩn bị và lập kế hoạch, giữ được tinh thần chiến đấu không bỏ cuộc…

Học bơi thì phải uống chục lít nước trong bể mới thành được, chỉ đọc sách không làm bạn trở thành doanh nhân, phải đích thân xông pha. Street-smart là cực kì quan trọng, cũng quan trọng như book-smart vậy (xin lỗi vì phải dùng thuật ngữ tiếng Anh vì tiếng Việt diễn giải rất dài).

Nhiều giảng viên môn kinh doanh của đại học Việt Nam tệ là vì họ không gần doanh nghiệp, những gì họ dạy thường từ sách, và số ít họ là kinh doanh 1 cái gì đó thực sự nên đừng trông chờ gì từ nên giáo dục đại học mà khởi nghiệp. Bạn học về “chiến lược”, “thương hiệu”… toàn là thứ dùng cho doanh nghiệp lớn. Doanh nghiệp khởi sự thì cái cần dùng khác sách giáo trình rất rất nhiều. Bạn có thể bắt đầu nhỏ như bán hoa 8/3, to hơn có thể mua quần áo về bán online…và nên bắt đầu bằng 1 nhóm vài người chứ không nên làm 1 mình để học cách làm việc nhóm nữa.

Một phần rất quan trọng là phải bắt đầu xây cho mình 1 hệ sinh thái khởi nghiệp. Không nên nghe lời, không nên ở gần những người có tư tưởng ổn định và an nhàn, họ sẽ cố dìm bạn xuống cho “ổn định” được như họ, họ sẽ nói cả ngàn lí do rằng bạn sẽ không thành công và ý tưởng của bạn không đáng giá. Tìm những người bạn muốn khởi nghiệp và những anh chị đã khởi nghiệp để học hỏi. Chỉ có những người khởi nghiệp mới nâng đỡ và mang lại niềm vui cho nhau lúc trái gió giở trời.

Bên cạnh họ bạn sẽ thấy khó khăn nhẹ đi và thử thách sẽ trở nên thú vị hơn. Có những bài học không cần phải trả giá vẫn học được. Và không có người hướng dẫn thì bạn sẽ đi rất chậm. Đợi khi ra trường có công việc “ổn định” và thu nhập mới khởi nghiệp? Không. Bạn chẳng cần kinh nghiệm từ các tập đoàn bằng khả năng xoay sở của bạn kià.

Đọc sách, đọc nhiều sách về kinh doanh và khởi nghiệp. Tôi đọc và nghe audiobook cũng phải 3-400 quyển. Gần như tất cả những gì tôi làm và định làm là sách đã mang cho tôi ý tưởng hết cả rồi. Các doanh nhân tỉ đô cũng đọc cực kì nhiều sách. Sinh viên chỉ hay chăm đọc k14, những từ mà người ta đọc nhiều nhất chắc là “lộ hàng”, “hiếp dâm”, “chân dài”… 1 tháng hãy đọc lấy 1 quyển sách, giảm thời gian đọc những thứ giải trí và chỉ thoả mãn trí tò mò.

6. KINH DOANH THẬT SỰ

Thời điểm bạn đã có 1 ý tưởng tiềm năng đã đến và bạn muốn bắt tay vào làm cho nó thành 1 gia tài . Lúc này là tiền thật và người thật, không còn mang tính lướt sóng như trước nữa. Vì không biết được những điều sắp tới này nên rất nhiều bạn trẻ đã phá sản trong tức tưởi và tiếc nuối. Hãy tự viết nó lên tường và nhắc mình không được quên.

Oh yeah! Ý tưởng của mình trị giá cả triệu đô ấy chứ!

Luôn bắt đầu kinh doanh bằng việc thử nghiệm sức sống của ý tưởng trước. Bắt buộc. Bạn có ý tưởng làm đồ ăn chay giao tận nhà thì đừng vội mua đồ đạc bàn ghế đầu tư website vội. Hãy thử xem thị trường của bạn rộng đến mức nào và khả năng cung ứng của bạn đến mức nào. Làm thử 1 cái blog, quảng cáo quanh khu văn phòng mình, tự nấu nướng tại nhà và giao đi. Từ ý tưởng đến thực tế là 1 câu chuyện hoàn toàn khác, thị trường có thể không lớn như bạn nghĩ đâu. Chưa gì đã mua rất nhiều đồ đạc, thuê nhà cửa thì bạn sẽ có thể lãng phí rất nhiều.

Khởi nghiệp là để xây dựng gia tài, chứ không phải là để chứng tỏ bạn thông minh nhường nào. Lập kế hoạch và luôn tính toán từ trước. Rủi ro là đương nhiên nhưng tính sao cho bạn không quá đau thương khi vấp ngã, vẫn còn chí hướng để làm tiếp. Nhiều người ngã quá đau nên cứ nghĩ lại là thấy sợ.

Nên nhớ rằng ý tưởng rất rẻ, quan trọng là thực thi. Nokia ngày xưa là công ty làm bột gỗ, Deawoo là 1 xưởng dệt may… Ý tưởng gì không quan trọng bằng khả năng thực thi của bạn lớn như nào. Có 1 công ty ở Mỹ trị giá tới 6 tỉ đô chỉ đơn giản là làm gấu bông theo đơn đặt hàng, khách hàng được tự tay khâu gấu. Theo 1 lời khuyên của 1 lão làng là chỉ nên khởi nghiệp với 1 ý tưởng cũ và mình làm tốt hơn, mình là có thể có lãi, mình đáp ứng 1 loại khách hàng tốt hơn sẽ đảm bảo khả năng thành công cao hơn nhiều. Đừng “quyết chiến” với 1 ý tưởng mà chưa từng tồn tại trên thế giới bao giờ, khả năng thất bại sẽ rất cao.

7. TIỀN

Máu của doanh nghiệp, và thường là doanh nghiệp chết vì hết tiền. Do đó khi bắt đầu bạn phải tìm mọi cách và mọi giá để tiết kiệm tiền đầu tư vào doanh nghiệp. Thường chi phí sẽ bị đội lên gấp 3-4 lần so với cái bản nháp 1 trang “kế hoạch kinh doanh” của bạn. Phải chi li và tính sao cho mình đủ tiền 1 năm, đừng trông chờ là làm 3-4 tháng có doanh thu sẽ bù để làm tiếp. Mua sắm đồ cũ, tăng xin, dùng phần mềm nguồn mở, web tự đi nhờ viết, logo search google rồi tùy biến chẳng hạn .

Đồ cũ mình mua mà bán lại thì cũng được gần như giá trị lúc mua về nên bạn sẽ vẫn giữ được rất nhiều tiền còn lại, còn tiền là còn bày keo khác được. Hết tiền là bạn sẽ rất khó xin hoặc vay ai khác nữa lắm. Có 1 điều lầm tưởng là khởi nghiệp cần phải rất nhiều tiền nhưng thực tế là cần khả năng xoay tiền của bạn hơn. Dù thế nào thì bạn cũng chẳng bao giờ đủ tiền để làm doanh nghiệp đầu tay đâu, càng làm càng thiếu. Và khởi nghiệp nên dùng tiền của chính mình chứ không phải tiền bố mẹ cho để đảm bảo từng quyết định dùng người, từng quyết định mua sắm của mình là chính xác.

8. NGƯỜI

Chỉ nên khởi nghiệp với đội ngũ sáng lập không quá 2 người làm điều hành. Người thứ 3 thể nào làm cho mâu thuẫn. Các bạn thử điểm các công ty lớn mà thành công chúng ta biết đều 2 người hoặc 1 người. Google là Sergey Brin và Larry Page, Apple là 2 bác Steve, Microsoft là Bill Gate và Paul Allen (Steve Balmer là vào để điều hành giúp thôi chứ không phải cùng khởi sự). Sai sót về tuyển người có thể kết liễu doanh nghiệp của bạn, hãy chọn cho team mình những người nào họ không làm việc vì tiền mà làm vì yêu ý tưởng.

Chọn những người mình yêu quí được và chơi được để khó khăn còn thông cảm được cho nhau. Chỉ chọn những người nào có tiềm năng gắn bó lâu dài với doanh nghiệp của mình. Hãy đối xử với nhân viên thật tốt như anh em, vì họ là những người mình gặp nhiều, quyết định chất lượng cuộc sống của mình mà. Chỉ có những người như thế mới làm cho lúc khó khăn và nản trở nên dễ dàng hơn. Khởi nghiệp sẽ hứa hẹn rất nhiều sóng gió và khó khăn đấy.

Nuôi doanh nghiệp khởi sự cũng giống như nuôi 1 đứa trẻ sơ sinh, nó chỉ có mục tiêu là sống, có cái ăn và không mắc bệnh tật gì. Đừng cho nó ăn quá nhiều để cố gắng làm nó lớn thật nhanh. Tìm hiểu và áp dụng Lean StartUp (khởi nghiệp tinh gọn?). Tức là khách hàng cũng chính là 1 phần trong chu trình sản xuất và xây dựng sản phẩm. Như google docs là vừa làm vừa sửa liên tục theo yêu cầu khách hàng, còn Microsoft Word là 2 năm mới ra 1 lần thì lỗi phát hiện cũng không kịp sửa.

Nếu bạn đọc được đến tận dòng cuối cùng này mà vẫn thấy hấp dẫn thì có lẽ bạn có thể trở thành doanh nhân khởi nghiệp đấy. Với công sức tôi bỏ ra, tôi muốn giúp được nhiều người nhất có thể. Để công bằng, bạn like thì phải share lại cho càng nhiều người càng tốt nhé, lan toả tri thức nào.

Nguồn: TS. Alan Phan