Đi tiểu nhiều là do đâu?

 Đi tiểu nhiều lần (thường được định nghĩa là trên 8 lần/ngày) có thể bắt nguồn từ thói quen sinh hoạt hoặc là dấu hiệu cảnh báo các vấn đề sức khỏe.

Dưới đây là các nhóm nguyên nhân chính để bạn có thể đối chiếu với tình trạng của mình:

1. Nguyên nhân do lối sống và sinh lý (Không phải bệnh)

Đây là nhóm nguyên nhân phổ biến nhất và có thể điều chỉnh được:

 * Uống quá nhiều nước: Đặc biệt là uống nhiều vào buổi tối hoặc uống một lượng lớn trong thời gian ngắn.

 * Sử dụng chất kích thích: Cà phê, trà, rượu, bia hoặc nước ngọt có ga có tác dụng lợi tiểu, khiến bàng quang bị kích thích.

 * Tác dụng phụ của thuốc: Các loại thuốc điều trị huyết áp cao, thuốc lợi tiểu hoặc thuốc trợ tim.

 * Yếu tố tâm lý: Căng thẳng (stress), lo âu hoặc mất ngủ cũng có thể khiến bạn buồn tiểu nhiều hơn.

 * Phụ nữ mang thai: Do tử cung to lên chèn ép vào bàng quang.

2. Nguyên nhân do bệnh lý

Nếu tình trạng đi tiểu nhiều đi kèm các triệu chứng khác, bạn cần lưu ý:

 * Nhiễm trùng đường tiết niệu (UTI): Gây kích ứng bàng quang, thường kèm theo tiểu buốt, tiểu rắt hoặc nước tiểu đục.

 * Hội chứng bàng quang tăng hoạt (OAB): Các cơ bàng quang co thắt quá mức ngay cả khi chưa đầy nước tiểu.

 * Bệnh tiểu đường: Một trong những dấu hiệu sớm của tiểu đường tuýp 1 hoặc tuýp 2 là đi tiểu rất nhiều (do cơ thể tìm cách đào thải lượng đường dư thừa).

 * Vấn đề tuyến tiền liệt (ở nam giới): Phì đại tuyến tiền liệt chèn ép vào niệu đạo, gây kích thích bàng quang.

 * Sỏi thận hoặc sỏi bàng quang: Sự hiện diện của sỏi gây kích thích hoặc cản trở dòng chảy nước tiểu.

 * Suy thận mãn tính: Ở giai đoạn đầu, chức năng cô đặc nước tiểu giảm khiến người bệnh đi tiểu đêm nhiều hơn.

Khi nào bạn cần đi khám bác sĩ?

Bạn nên đến gặp bác sĩ nếu tình trạng đi tiểu nhiều kéo dài và kèm theo các dấu hiệu "đỏ" sau:

 * Tiểu buốt, tiểu gắt hoặc có cảm giác đau vùng bụng dưới.

 * Nước tiểu có màu lạ (hồng, đỏ do có máu) hoặc có mùi hôi, đục.

 * Sốt nhẹ hoặc sụt cân không rõ nguyên nhân.

 * Khát nước liên tục (dấu hiệu nghi ngờ tiểu đường).

 * Ảnh hưởng nghiêm trọng đến giấc ngủ và chất lượng cuộc sống.

Một số mẹo nhỏ giúp cải thiện tại nhà:

 * Hạn chế uống nước sau 8 giờ tối (nếu bạn hay bị tiểu đêm).

 * Giảm bớt caffein và rượu bia, đặc biệt là vào buổi chiều tối.

 * Tập bài tập Kegel để tăng cường sức mạnh cơ sàn chậu, giúp kiểm soát bàng quang tốt hơn.

Để tôi có thể tư vấn kỹ hơn, bạn có đang gặp thêm triệu chứng nào khác như tiểu buốt hay tiểu đêm nhiều không?

Noted

 HIỂU ĐÚNG CHỈ SỐ NÀY- đôi khi cứu một mạng người trong vài phút

 

Một cô bệnh nhân kể:

 

“Bác sĩ ơi, hôm đó mẹ em chỉ hơi đau đầu thôi.tưởng mệt bình thường. Đến khi mẹ ngã xuống, tụi em mới vội đưa đi viện… bác sĩ nói huyết áp lên 210”

 

Đôi khi, thứ ta nghĩ “không cần lắm”, lại chính là thứ có thể quyết định sự sống còn.

 

Huyết áp cao – kẻ hạii người thầm lặng

 

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) gọi tăng huyết áp là – kẻ sátt nhân thầm lặng, vì nó không đau, không sốt, không gây ra triệu chứng rõ ràng.

Nhưng nó âm thầm phá mạch máu, làm cứng tim, tăng nguy cơ độtt quỵ.

 

- cứ 5 người đột quỵ thì 2 người có tăng huyết áp mà không biết.

- 65% người Việt bị tăng huyết áp không phát hiện cho đến khi nhập viện.

 

 

Ở Nhật, Singapore, châu Âu, nhà nào cũng có máy đo huyết áp – như nồi cơm điện.

Nhưng ở ta, nhiều người nghĩ:

“Thấy bình thường thì đo làm gì?, không ai bị thì chuẩn bị làm gì?”

 

Đến khi huyết áp tăng vọt, chỉ cần chậm vài phút, não có thể tổn thương vĩnh viễn.

 

từng chứng kiến quá nhiều ca đến viện mà giá như…

– Giá như đo từ tối qua

– Giá như theo dõi từ tuần trước

– Giá như chịu nhìn vào một con số nhỏ trên màn hình

 

… thì mọi thứ đã khác.

 

Vậy khi đo huyết áp, ta thật sự phải để ý điều gì? (RẤT QUAN TRỌNG). ( như hình minh hoạ)

 

 

1.Số trên (Tâm thu) – “Áp lực khi tim gắng sức”

 

Nếu ≥ 140 mmHg → nguy cơ đột quỵ tăng mạnh.

Nhiều ca tai biến đến viện, con số đầu tiên luôn là con số này.

 

- Nghiên cứu Framingham: Tâm thu tăng 20 mmHg → nguy cơ đột quỵ tăng gấp đôi.

 

2️. Số dưới (Tâm trương) – “Áp lực khi tim nghỉ”

 

Nếu ≥ 90 mmHg → mạch máu dần bị xơ cứng.

Người trẻ bị tăng tâm trương rất nhiều.

 

- Các nghiên cứu cho thấy: tăng tâm trương kéo dài làm tăng nguy cơ nhồi máu cơ tim ở người <40 tuổi.

 

3️. Nhịp tim – “Nhịp sống của trái tim”

 

Lý tưởng: 60–80 lần/phút.

Nếu <50 hoặc >100 → phải đi khám, vì nguy cơ rối loạn nhịp, ngừng tim.

 

4️. Chênh lệch hai tay – Dấu hiệu hẹp mạch

 

Lần đầu tiên đo huyết áp, phải đo 2 tay.

Chênh ≥10 mmHg → có thể là dấu hiệu của xơ vữa mạch.

 

- Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ (AHA) khuyến cáo đo hai tay để phát hiện bệnh mạch máu ngoại biên sớm.

 

Đo sai = kết quả sai = điều trị sai

 

Rất nhiều người đo khi vừa ăn no, vừa leo cầu thang, vừa nói chuyện hoặc để tay quá thấp → kết quả sai đến 20–30 mmHg.

Kết quả sai đôi khi còn nguy hiểm hơn không đo.

 

8 bước đo huyết áp đúng – dễ như thở

1. Nghỉ 5 phút trước khi đo

2. Ngồi tựa lưng, chân chạm đất

3. Không nói chuyện khi đo

4. Quấn băng ngang mức tim

5. Đo 2 tay lần đầu

6. Mỗi lần đo 2–3 lần, cách nhau 1 phút

7. Đo sáng – chiều – tối

8. Ghi lại chỉ số hàng ngày

 

Làm đúng, bạn sẽ nắm được “nhịp sinh học huyết áp” của chính mình.

 

Vì sao Việt Nam ít người đo huyết áp

 

– Nghĩ mình còn trẻ

– Nghĩ “không có triệu chứng thì không sao”

– Nghĩ mua máy là hoang phí

– Nghĩ chỉ cần đi khám định kỳ

 

Nhưng đột quỵ thì không chờ…

Không chờ đến cuối tháng.

Không chờ đến lúc ta rảnh.

Không chờ đến lúc ta kịp phát hiện.

Em đã chứng kiến bạn 16 tuổi, thừa cân, đến viện sưng vù chân. Kết quả là suy thận do tăng huyết áp rất lâu mag không biết.

Huyết áp giờ bị tăng rất sớm, nhất là trẻ thừa cân. Hãy đặc biệt chua ý

 

8 dấu hiệu báo động đỏ của huyết áp nguy hiểm

1. Đau đầu dữ dội

2. Mờ mắt thoáng qua

3. Tê một bên mặt hoặc tay

4. Đau tức ngực

5. Khó thở

6. Choáng váng

7. Buồn nôn, toát mồ hôi lạnh

8. Tim đập nhanh hoặc chậm bất thường

 

⇨ Gặp một trong các dấu hiệu này → ĐO HUYẾT ÁP NGAY.

 

 đo huyết áp không phải để dành cho người bệnh. Nó dành cho người muốn sống lâu và sống khỏe.

 

Mọi người sẽ hỏi mua máy nào?

Giờ trên thị trường nhiều lắm, 

Chuẩn nhất là máy cơ, bóp tay nhưng mà cái đấy kho đo mà ko cơ động

Các bác mua máy nào cũng được,

( cháu không bán máy đâu ạ, mọi người mau ngoài hiệu thuốc nào cũng có)

Nước tiểu có mùi khai nặng chứng tỏ điều gì?

 Nước tiểu bình thường thường có mùi nhẹ hoặc gần như không mùi. Khi nước tiểu có mùi khai nồng (mùi amoniac), đây là dấu hiệu cho thấy nồng độ các chất thải trong nước tiểu đang đậm đặc hoặc có sự can thiệp của vi khuẩn.

Dưới đây là những nguyên nhân phổ biến nhất:

1. Cơ thể đang bị thiếu nước

Đây là nguyên nhân phổ biến nhất. Khi bạn không uống đủ nước, thận sẽ tiết ra ít chất lỏng hơn để giữ nước cho cơ thể, khiến nước tiểu trở nên cô đặc. Lúc này, nồng độ amoniac tăng cao, gây ra màu vàng sẫm và mùi khai nồng đặc trưng.

2. Chế độ ăn uống và thực phẩm

Một số loại thực phẩm và thực phẩm chức năng có thể làm thay đổi mùi nước tiểu:

 * Măng tây: Chứa axit asparagusic bị phân hủy thành các hợp chất lưu huỳnh có mùi nồng.

 * Hành, tỏi và cà phê: Có thể để lại mùi đặc trưng sau khi chuyển hóa.

 * Vitamin B6: Bổ sung quá nhiều vitamin này có thể khiến nước tiểu có mùi hắc và màu vàng sáng.

3. Nhiễm trùng đường tiết niệu (UTI)

Vi khuẩn (thường là E. coli) xâm nhập vào đường tiết niệu có thể làm biến đổi hóa học trong nước tiểu, tạo ra mùi khai cực kỳ nồng kèm theo các triệu chứng:

 * Tiểu buốt, tiểu rắt.

 * Nước tiểu đục hoặc có máu.

 * Đau bụng dưới.

4. Sỏi thận

Sỏi thận có thể gây cản trở dòng chảy của nước tiểu, dẫn đến tích tụ vi khuẩn hoặc các chất hóa học, tạo ra mùi khai khó chịu.

5. Dấu hiệu của bệnh lý khác

 * Tiểu đường: Nếu nước tiểu có mùi khai nhưng hơi ngọt (mùi trái cây lên men), đó có thể là dấu hiệu cơ thể đang đào thải đường dư thừa qua nước tiểu.

 * Vấn đề về gan: Suy giảm chức năng gan khiến độc tố không được xử lý hết, có thể làm thay đổi mùi và màu sắc nước tiểu.

Khi nào bạn cần đi khám bác sĩ?

Bạn nên theo dõi và tìm đến tư vấn y tế nếu mùi khai đi kèm với các dấu hiệu sau:

 * Mùi hôi kéo dài dù đã uống đủ nước.

 * Nước tiểu có màu lạ (hồng, đỏ, hoặc quá đục).

 * Sốt, ớn lạnh hoặc đau lưng (dấu hiệu nhiễm trùng thận).

 * Đi tiểu quá nhiều lần trong ngày.

Lời khuyên nhanh: Bạn hãy thử uống thêm 1-2 lít nước mỗi ngày trong khoảng 2 ngày tới. Nếu mùi khai biến mất, đó đơn giản là do bạn thiếu nước.

Bạn có đang gặp thêm triệu chứng nào khác như đau buốt hay thay đổi màu sắc nước tiểu không?

!@

 🔥 27 TUỔI MẤT TẤT CẢ - 40 TUỔI MỚI ĐỦ TỈNH ĐỂ THẮNG.

Có những câu chuyện, không khiến người ta ngưỡng mộ ngay lập tức, nhưng càng đọc… càng thấy lạnh sống lưng.

Tôn Hồng Bân là một câu chuyện như vậy.

Hôm nay, ông là nhà sáng lập và Chủ tịch Sunac China - một trong những tập đoàn bất động sản lớn nhất Trung Quốc, từng nằm trong nhóm tỷ phú USD hàng đầu Trung Quốc, được gọi tên trong nhóm những người “dám chơi lớn” nhất thương trường.

Nhưng đã có một thời, khi nhắc đến Tôn Hồng Bân, người ta chỉ nhớ tới một điều:

👉 Một thiên tài trẻ… bị gạt khỏi cuộc chơi ở tuổi 27.

✨ KHỞI ĐẦU RẤT CAO VÀ CŨNG RƠI RẤT SÂU.

Tôn Hồng Bân sinh năm 1963 tại Sơn Tây.

Là anh cả trong gia đình bốn anh em,

ông sớm quen với việc tự quyết và tự gánh.

Tốt nghiệp thạc sĩ kỹ thuật Đại học Thanh Hoa, một trong những ngôi trường danh giá nhất Trung Quốc .

Ông gia nhập Lenovo năm 1988, khi công ty này còn đang trong giai đoạn khởi nghiệp.

Ban đầu chỉ là nhân viên bán hàng.

Nhưng năng lực quá nổi bật khiến ông thăng tiến nhanh đến mức… gây khó chịu.

Chỉ sau hai năm, Tôn Hồng Bân đã trở thành giám đốc công ty, được chính Liễu Truyền Chí - nhà sáng lập Lenovo - hết sức tin tưởng.

Hơn 10 chi nhánh được mở.

Hàng tồn kho được xử lý.

Hiệu suất lên tới hàng chục triệu NDT.

Mọi thứ diễn ra quá nhanh.

Và khi một người trẻ đi quá nhanh, họ thường chưa kịp học cách… đi chậm lại.

⭐️ 27 TUỔI - CÁI GIÁ CỦA THAM VỌNG LỚN HƠN TUỔI.

Năm 1990, khi Liễu Truyền Chí điều hành Lenovo từ Hong Kong, ông bắt đầu nhận thấy những dấu hiệu bất ổn trong nội bộ.

Từ thầy trò, hai người dần đứng ở hai phía.

Tháng 5/1990, Tôn Hồng Bân bị tạm giữ với cáo buộc chiếm dụng công quỹ.

Sau đó, ông bị kết án 5 năm.

Ở tuổi 27, khi rất nhiều người còn đang loay hoay tìm chỗ đứng, Tôn Hồng Bân phải đối diện với một sự thật phũ phàng:

👉 Sự nghiệp đầu tiên của ông… đã kết thúc.

Không hào quang.

Không lời giải thích dài dòng.

Chỉ là một dấu chấm nặng nề.

🌱 31 TUỔI - LÀM LẠI, KHÔNG OÁN TRÁCH.

Năm 1994, Tôn Hồng Bân được phóng thích sớm.

Việc đầu tiên ông làm, không phải là trốn đi nơi khác, không phải là kể khổ, cũng không phải tìm cách chứng minh mình đúng.

Ông đi gặp lại Liễu Truyền Chí - người từng ký giấy khiến ông trả giá đắt nhất cuộc đời. Cuộc gặp không có thù hằn. Tôn Hồng Bân chỉ nói lời cảm ơn, vì quãng thời gian ấy đã buộc ông trưởng thành.

Và rồi, một điều rất hiếm xảy ra:

Liễu Truyền Chí cho ông vay 500.000 NDT (khoảng 1,8 tỷ đồng).

Không cổ phần.

Không ràng buộc.

Chỉ là một khoản vay.

✨ KHỞI NGHIỆP TỪ CON SỐ 0 - LẦN THỨ HAI.

Với số tiền đó, Tôn Hồng Bân đến Thiên Tân, mở một công ty bất động sản nhỏ.

Văn phòng đầu tiên:

 - Một căn phòng

 - Vài nhân viên

 - Không tên tuổi

 - Không ai bảo lãnh uy tín

Tên công ty: Sunco.

Đầu những năm 90, bất động sản Trung Quốc chưa phải “mỏ vàng”.

Giá nhà giảm.

Thị trường chậm.

Tôn Hồng Bân từng nói:

“Bắt đầu ngành này lúc ấy là không hợp thời.”

Nhưng có lẽ, người từng bị gạt khỏi xã hội rồi sẽ không còn quá kén… thời điểm.

🚀 40 TUỔI - VIẾT LẠI SỐ PHẬN THEO CÁCH KHÔNG AI DÁM.

Từ Sunco, Tôn Hồng Bân xây dựng Sunac China năm 2003. Ông chọn phân khúc cao cấp.

Chọn tăng trưởng nhanh.

Và đặc biệt: chọn đánh cược lớn.

Từ năm 2016, ông bị gọi là “gã điên M&A”. Chỉ trong một năm, Sunac chi hơn 100 tỷ NDT để mua - sáp nhập doanh nghiệp.

Năm 2017, thương vụ tiếp quản mảng văn hóa - du lịch của Vạn Đạt khiến cả thị trường chấn động.

Người khen ông bản lĩnh.

Người chê ông liều lĩnh.

Nhưng có một điều không ai phủ nhận:

👉 Ông không đánh cược vì ngây thơ.

👉 Ông đánh cược vì đã từng mất tất cả.

⭐️ GIÀU CÓ - NHƯNG KHÔNG NGÂY THƠ.

Tôn Hồng Bân từng nói:

“Người sống tốt thường không muốn mạo hiểm. Nhưng người theo đuổi ước mơ thì phải chấp nhận thất bại.”

Ông không tô hồng quá khứ.

Không kể lại như một chiến tích.

Ông hiểu rất rõ:

chỉ cần đi sai một bước nữa, mọi thứ có thể lại sụp đổ.

💡 BÀI HỌC CUỘC SỐNG.

Câu chuyện của Tôn Hồng Bân không dành cho người muốn nghe chuyện dễ chịu.

Nó không dạy bạn “cứ liều là sẽ thắng”. Nó chỉ nói một điều rất thật:

👉 Có những sai lầm phải trả bằng cả một giai đoạn đời.

👉 Có những cơ hội chỉ đến khi bạn đủ tỉnh táo sau khi vấp ngã.

👉 Và không phải ai được làm lại… cũng làm lại được cho đàng hoàng.

Mình nghĩ, điều đáng nể nhất ở Tôn Hồng Bân không phải là ông giàu bao nhiêu, mà là sau khi trả giá rất đắt, ông không biến chất.

Ông không cay độc.

Không oán hận.

Không đổ lỗi cho hoàn cảnh.

Chỉ lặng lẽ làm lại - và đi rất xa. 

Trong thời đại ngày nay, nhiều người hỏi:

“Bao giờ thì tôi thành công?”

Nhưng có lẽ câu hỏi nên là:

👉 Nếu tôi vấp ngã nặng như vậy, tôi có đủ tỉnh để đứng dậy không?

Không phải ai cũng có quyền đi nhanh.

Nhưng người đi được đường dài là người không để một sai lầm định nghĩa cả cuộc đời mình.

Nếu hôm nay bạn đang thấy mình chậm, hoặc từng đi sai, hoặc đang làm lại từ con số rất nhỏ…

Thì câu chuyện này không hứa hẹn điều gì cả. Nó chỉ nhắc bạn một điều:

Đừng vội kết luận số phận mình

khi cuộc đời bạn… còn chưa đi hết nửa đường.

✨ Trí tuệ Vĩ nhân - không chỉ là câu chuyện của những người thay đổi thế giới,

mà còn là lời nhắc rằng: chính bạn cũng có thể bắt đầu hôm nay. 🌍

Bài viết bởi Trần Hường - người kể chuyện về các bậc vĩ nhân và lắng nghe ánh sáng trí tuệ họ để lại trong từng bài học cuộc đời.

#Tranhuong

#trituevinhan

#truyencamhungtichcuc

#sốngđểlantỏa

#BàiHọcCuộcSống

#TriThức

Note

 Mấy hôm nay ngồi ở phòng khám, lão nghe nhiều bà con rỉ tai nhau: "Bác sĩ ơi, nghe mấy ông cứ nói Thận âm, Thận dương, rồi Thận hỏa, Thận thủy... thú thật là tụi tui nghe như vịt nghe sấm, rối hết cả đầu!".

Lão nghe mà phì cười, nhưng cũng thương bà con mình lắm. Thận được yhct coi là "Gốc của tiên thiên" – hiểu nôm na nó chính là cái móng nhà, là nguồn nhựa sống của cả cơ thể. Nếu cái móng không chắc, thì người ngợm cứ thế mà rệu rã thôi.

Hôm nay, bà con khoan hãy bàn chuyện th.uốc thang, ngồi xuống đây lão tóm gọn lại bằng cách nói bình dân nhất để bà con tự "bắt bệnh" cho mình xem cái Thận của mình đang "kêu cứu" kiểu gì nhé!

1. Thận Âm và Thận Dương: Nguồn nước và Ngọn lửa

Bà con cứ tưởng tượng cái Thận của mình như một cái đèn dầu vậy:

- Thận Âm (Thận Thủy): Chính là cái Dầu và Nước mát. Nhiệm vụ của nó là nuôi dưỡng, làm mát cơ thể, giữ cho "ngọn lửa" không cháy quá bùng.

- Thận Dương (Thận Hỏa): Chính là cái Ngọn lửa và Năng lượng. Nhiệm vụ của nó là sưởi ấm, thúc đẩy ma’u huyết lưu thông, giúp bà con ăn ngon, tiêu hóa tốt và có sức mà làm lụng.

Hai cái này phải "hòa thuận" với nhau thì người mới khỏe. Một bên thiếu là sinh chuyện ngay!

2. Biểu hiện để bà con nhận diện "Âm hư" hay "Dương hư"

- Trường hợp 1: Thận Âm Hư (Cơ thể bị Nóng - Hư nhiệt)

Bà con sẽ thắc mắc: "Sao Âm mà lại Nóng?". Dễ hiểu thôi, khi "nguồn nước" làm mát bị cạn kiệt, cái lửa trong người nó sẽ bốc lên tự do.

Cảm giác: Người gầy khô, hay nóng trong xương, lòng bàn tay bàn chân nóng ran

Đầu cổ: Hay hoa mắt, chóng mặt, tai cứ kêu o o như ve sầu.

Ăn ngủ: Mất ngủ, miệng khô, họng khát, đại tiện thì táo bón, nước tiểu vàng và ít.

Sắc mặt: Hai gò má cứ đỏ rần rần lên, lưỡi thì đỏ hửng nhưng lại ít rêu.

Trường hợp 2: Thận Dương Hư (Cơ thể bị Lạnh - Hư hàn)

Cái này thì dễ thấy hơn. "Ngọn lửa" sưởi ấm bị yếu đi, người bà con như cái nhà thiếu nắng vậy:

Cảm giác: Sợ lạnh, chân tay lạnh ngắt, lúc nào cũng muốn đắp thêm chăn hoặc mặc áo ấm.

Tiêu hóa: Sáng sớm tinh mơ hay bị đau bụng đi ngoài, ăn cái gì vào cũng thấy khó tiêu, phân sống.

Hệ bài tiết: Tiểu đêm liên tục, nước tiểu trong veo và dài. Người dễ bị phù thũng, nặng nề cái chân.

Sjnhly: Nam giới thì "chưa đi đến chợ đã tiêu hết tiền" (xuấtttjnh sớm) hoặc ljệtdươngg; nữ giới thì tucung lạnh, khó có con, lãnh cảm.

Sắc mặt: Mặt trắng bệch hoặc tối sầm lại, lưỡi bệu, nhìn cạnh lưỡi thấy cả vết răng cưa.

3. Cái bẫy "Âm Dương lưỡng hư" - Bà con cần đặc biệt lưu ý!

Yhct có câu: "Âm tổn cập Dương, Dương tổn cập Âm". Nghĩa là nếu bà con để Thận âm hư quá lâu mà không chữa, nó sẽ kéo cái Thận dương xuống theo và ngược lại. Đến lúc đó thì người vừa nóng vừa lạnh, chữa trị cực kỳ vất vả.

Lời khuyên từ tâm của lão:

- Với người Thận Âm Hư: Đừng có dại mà đi uống r//ượu bổ dương... nó như đổ thêm dầu vào lửa, người sẽ càng khô héo. Hãy ăn đồ mát như đậu đen, kỷ tử, mạch môn.

- Với người Thận Dương Hư: Hãy ưu tiên đồ ấm như gừng, quế, thịt dê, hẹ... để sưởi ấm lại "ngọn lửa" đang tắt dần.

4. Lời nhắn nhủ của lão:

Dù bà con thấy mình giống biểu hiện nào, lão cũng khuyên thật lòng: Tuyệt đối không tự làm bác sĩ tại gia. Chẩn bệnh trong yhct cần đủ 4 bước: Vọng (Nhìn) - Văn (Nghe/Ngửi) - Vấn (Hỏi) - Thiết (Xem mạch). Chỉ có bác sĩ có chuyên môn mới biết bà con đang hư ở đâu, thực ở đâu để bốc thuốc cho đúng cái gốc. Đừng nghe người ta mách r//ượu này bổ, th.uốc kia hay mà tự ý dùng, hỏng hết tạng phủ đấy bà con ạ!

Bà con mình có ai đang thấy "trong người hay bốc hỏa" hay "chân tay lạnh ngắt" không? Cứ mạnh dạn kể cho lão nghe ở dưới bình luận, lão sẽ tư vấn tận tình cho từng người nh.é!

Lão Tuấn - Trung Tâm Th.uốc Dân Tộc

Ds

 DƯỠNG SINH KHÔNG BẮT ĐẦU TỪ TỦ THUỐC – MÀ TỪ LỤC PHỦ NGŨ TẠNG

Cô bác anh chị thương mến,

Trong mỗi người đều có một tiểu vũ trụ. Mà tiểu vũ trụ ấy – không được vận hành bởi máy móc – mà bởi khí huyết, tạng phủ và nhịp sống thuận tự nhiên. Trong Y học cổ truyền, “Ngũ tạng lục phủ” không chỉ là danh từ sinh lý, mà là một hệ thống sống động – nơi mỗi tạng là một chủ thể biết “vui – buồn – thịnh – suy”, và biết “phản ứng” khi cuộc sống không còn thuận với mình.

Người xưa nói:

“Dưỡng sinh là giữ cho ngũ tạng không loạn, lục phủ không suy, khí huyết không tắc, thần trí không tán.”

Thấu hiểu mối quan hệ giữa các tạng phủ – là đặt tay vào chiếc chìa khóa gốc rễ của sức khỏe.

I. TÂM – NGỌN ĐÈN CỦA CƠ THỂ

Tâm trong Đông y không chỉ là quả tim – mà là “quân vương” của ngũ tạng, là nơi tàng thần, chủ huyết, và điều phối mọi hoạt động sống.

Khi tâm khỏe, giấc ngủ an, thần trí sáng, ý chí vững. Khi tâm suy, con người dễ rối loạn, hồi hộp, ngủ không sâu, hay mộng mị. Đó là khi “ngọn đèn quân chủ” bắt đầu chập chờn.

Dưỡng tâm không chỉ là uống thuốc bổ tim – mà là giữ cho mình sống chân thật, không đa đoan, không giận quá, cũng không vui quá, là để tâm an mà thần không tán.

II. CAN – GÓC KHUẤT CỦA CẢM XÚC

Can chủ sơ tiết, tàng huyết, chủ về gân – và sâu hơn, là góc khuất của cảm xúc con người. Can khỏe thì khí huyết lưu thông, cảm xúc ổn định, mắt sáng, dáng linh hoạt. Can uất thì dễ cáu giận, tức ngực, khó thở, mất ngủ, kinh nguyệt rối loạn, hay thậm chí đau dạ dày mà đi khám không ra bệnh.

Nhiều người bệnh đến phòng khám em, không phải do sai trong ăn uống, mà là do kìm nén quá lâu một điều gì đó trong lòng. Khi khí Can không còn được “sơ tiết” – nó sẽ tìm cách “thoát ra” bằng một triệu chứng nào đó.

Dưỡng Can, đôi khi, không nằm ở việc dùng thuốc – mà nằm ở học cách sống nhẹ lại, buông những thứ không đáng, để dòng khí bên trong được lưu thông.

III. TỲ – NGUỒN GỐC CỦA HẬU THIÊN

Tỳ là nơi hấp thu, vận hóa và sinh khí huyết – được coi là “kho lẫm của cơ thể”, là gốc rễ của phần đời sống mà ta tự tạo ra sau khi sinh (hậu thiên chi bản).

Tỳ yếu thì ăn không ngon, bụng dễ đầy, mệt mỏi, suy giảm miễn dịch, nữ giới thì hay rong kinh, nam giới thì kém sinh khí.

Dưỡng Tỳ không chỉ là ăn nhiều – mà là ăn đúng, đúng giờ, đúng cách, và đúng với thể trạng. Là ăn khi tâm an, nhai khi có mặt với bữa cơm – chứ không phải vừa ăn vừa lo, vừa nuốt vừa nghĩ.

Tỳ chỉ khỏe khi có sự thư thả, có thức ăn ấm nóng, có giấc ngủ đầy và có cảm xúc yên ổn.

IV. PHẾ – CÁNH CỬA CỦA KHÍ TRỜI

Phế chủ khí, khai khiếu ra mũi, chủ về da lông và sự hô hấp – là nơi tiếp nhận khí trời và kết hợp với tinh khí từ thức ăn (Tỳ) và tinh khí từ thận (Thận), tạo ra khí dinh dưỡng nuôi cơ thể.

Phế yếu thì hay cảm lạnh, ho, da khô, dễ viêm xoang, hơi thở ngắn, mệt nhanh.

Dưỡng Phế là học cách thở sâu – chậm – có ý thức, tránh môi trường ô nhiễm, tránh thức khuya, và nhất là biết ngưng đúng lúc để hồi phục. Người sống vội thì phổi yếu, người sống cạn thì khí suy. Tâm trạng lo âu, đau buồn triền miên cũng khiến Phế tổn thương, vì Phế chủ về bi.

V. THẬN – GỐC RỄ CỦA MỆNH

Thận tàng tinh – tinh sinh tủy – tủy sinh não – thận chủ cốt – khai khiếu ra tai.

Thận không chỉ là cơ quan lọc nước, mà là bình ắc quy sinh mệnh, nơi lưu giữ năng lượng tiên thiên mà cha mẹ truyền lại.

Thận suy không chỉ là đau lưng mỏi gối – mà còn là dấu hiệu của lão hóa sớm, suy giảm trí nhớ, tóc bạc, sinh lý yếu, hay sợ lạnh, tiểu đêm nhiều, mộng mị, run chân tay.

Dưỡng Thận là dưỡng gốc – không chỉ bằng thuốc bổ – mà bằng giấc ngủ sâu, tiết dục điều độ, giữ ấm, ăn uống đều hòa, không làm việc quá sức, và sống an hòa. Người càng sống vội, Thận càng hư. Người càng nóng giận, Thận càng hao.

DƯỠNG SINH – KHÔNG PHẢI LÀ CHỈ DÙNG THUỐC

Người hiểu đạo dưỡng sinh không hỏi: “Bệnh này uống thuốc gì cho nhanh khỏi?”

Mà hỏi: “Vì sao cơ thể mình sinh bệnh?” – và “Tạng phủ nào đang suy?”

Rồi bắt đầu chỉnh lại từ gốc:

- Ngủ sớm hơn một giờ, ăn đúng giờ hơn một bữa

- Uống nước ấm đều tay, ngâm chân mỗi tối

- Thở sâu, đi bộ, day huyệt, giữ ấm lưng

- Và quan trọng nhất: Sống thuận – sống nhẹ – sống thật

Cô bác anh chị thương mến,

Ngũ tạng không tách rời nhau – cũng giống như cuộc sống không tách rời cơ thể.

Ngủ muộn vài hôm, lo âu một thời gian, ăn lệch vài bữa… nhìn thì đơn giản, nhưng lâu ngày, sẽ làm lệch một tạng – rồi dần ảnh hưởng đến tất cả.

Dưỡng sinh từ ngũ tạng – là nhìn lại chính mình.

Là để mỗi ngày sống đều mang tính chữa lành – chứ không phải chờ đến khi bệnh mới lo giữ.

Nếu bài viết này khiến cô bác nhận ra điều gì trong cơ thể mình – xin để lại một câu nhắn, hoặc chia sẻ tới người thân. Biết đâu, chỉ cần một lời, lại giúp thêm một người biết cách lắng nghe ngũ tạng của mình lên tiếng.

Thương kính,

Thu Phong – Tâm Đạo Y Quán

Y học cổ truyền – Dưỡng sinh – Dinh dưỡng lâm sàng

@!

 KHI DƯƠNG KHÍ KHÔNG ĐỦ, HÃY NHƯ ĐỨA TRẺ

Có một ngày, sư phụ nhìn tôi rất lâu, rồi hỏi một câu tưởng như chẳng liên quan gì đến dưỡng sinh cả.

“Đã bao lâu rồi con chưa chạy nhảy cho đã, chưa cười một trận ra hồn, chưa ngủ một giấc thật sâu, kiểu ngủ xong tự nhiên mở mắt dậy mà không cần chuông báo thức?”

Tôi đứng khựng lại. Không phải vì không nghe rõ, mà vì… không trả lời được.

Chưa kịp mở miệng, sư phụ đã chỉ vào chiếc bình giữ nhiệt tôi lúc nào cũng ôm theo bên mình. Trong đó khi thì kỷ tử, khi thì táo đỏ, lúc khác lại thêm vài lát gừng, vài vị thuốc nghe tên đã thấy rất “dưỡng sinh”.

Sư phụ cười nhẹ, nhưng ánh mắt thì không hề nhẹ.

“Con nghĩ mình đang bổ dương khí à? Không. Con chỉ đang thắp một cây nến nhỏ trong căn nhà đã quá lạnh, quá trống rỗng. Nhìn thì có ánh sáng, nhưng bên trong vẫn là gió lùa, vẫn là rỗng không.”

Câu nói đó giống như một mũi kim, châm thẳng vào chỗ mà tôi vẫn cố né tránh.

Sư phụ đứng dậy, chỉ ra ngoài cửa sổ. Dưới sân, mấy đứa trẻ đang chạy nhảy, hét lên cười vang, mặt đỏ hây hây, áo mỏng mà đầu như bốc hơi.

“Con nhìn chúng đi. Dương khí của chúng từ đâu ra? Từ thuốc bổ à? Hay từ bố mẹ cho uống cao phương mỗi ngày?”

Ông lắc đầu.

“Không. Dương khí đó là do chính chúng sinh ra. Trẻ con sinh ra đã giống như một lò lửa nhỏ. Nhiên liệu đủ, đường ống thông, chỉ cần một chút vận động, một chút vui vẻ, là lửa bốc lên rất hồng.”

Rồi ông quay lại nhìn tôi.

“Còn các con thì sao? Lò lửa thì cũ, nhiên liệu thì sắp cạn, khí huyết tắc nghẽn, bên trong toàn là củi ướt, lá mục – tức là đàm thấp, ứ trệ. Chưa hết, ngày nào cũng đổ thêm nước lạnh vào – lo âu, suy nghĩ, căng thẳng. Rồi quay ra than: ‘Sao tôi dương hư thế này?’ Và lại chạy đi tìm thuốc bổ để châm lửa. Con thấy có buồn cười không?”

Lúc đó mặt tôi nóng ran. Vì đó chính xác là tôi.

Mua đủ thứ thuốc, đủ loại miếng dán, đủ mọi phương pháp “ôn dương”, nhưng càng bổ càng mệt, càng cố càng lạnh. Người lúc nào cũng như quần áo phơi mùa mưa, ẩm ướt, không khô nổi.

Tôi hỏi, giọng nhỏ lại:

“Vậy… thưa sư phụ, phải làm sao để sửa cái lò lửa này?”

Sư phụ cười, rất hiền.

“Sao cứ phải sửa? Con coi mình là cái máy à? Càng sửa càng hỏng. Đại đạo vốn rất giản dị. Đừng sửa nữa. Hãy nuôi nó.”

“Nuôi?”

“Ừ. Nuôi như nuôi một đứa trẻ.”

Không phải là chạy nhảy vô tổ chức, không phải là làm mấy trò trẻ con. Mà là dùng tâm thế nuôi dưỡng trẻ nhỏ, để nuôi lại chính sinh mệnh của mình.

Sư phụ nói: “Trẻ con sống khỏe cần mấy thứ? Không nhiều. Chỉ ba việc: ăn ngon, chơi vui, ngủ sâu. Con làm được ba việc này cho chính mình, dương khí sẽ tự sinh, không cần con thúc.”

Ngọn lửa thứ nhất là ăn ngon.

Sư phụ nói một câu nghe rất đau: “Người lớn bây giờ không còn ăn cơm, mà là ‘tiến thực’.”

Vừa ăn vừa xem điện thoại. Ăn để tiếp khách. Ăn để tính calo. Ăn như một nhiệm vụ.

Tỳ vị và cái miệng đã lâu rồi không còn nói chuyện với nhau.

Ông hỏi tôi: “Lần cuối cùng con ăn một món gì đó mà thấy… ngon đến mức thấy ấm lòng, là khi nào?”

Tôi nghĩ mãi không ra.

Sư phụ bảo: “Trẻ con ăn món nó thích, mắt sáng lên. Đó là toàn bộ ngũ tạng lục phủ cùng nói ‘được rồi’. Còn con thì ăn mà tâm không ở đó. Tỳ vị nhận tín hiệu loạn xạ, lâu ngày bếp lạnh, ẩm, tắc. Không có khí huyết thì lấy đâu ra dương khí?”

Giải pháp không phức tạp.

Đói thì ăn. Không đói thì thôi.

Khi ăn thì chỉ ăn.

Ăn thứ thân thể quen, đơn giản, ấm áp.

Đừng dùng đầu óc để ăn, hãy để tỳ vị được cảm nhận.

Nuôi tỳ vị như nuôi một đứa trẻ non nớt. Nó được chăm đúng, nó sẽ tự sinh lực cho con.

Ngọn lửa thứ hai là chơi vui.

Sư phụ nhìn tôi rất lâu rồi nói: “Con thiếu nhất không phải dinh dưỡng, mà là cái sự ‘vui’.”

Dương khí của trẻ con, phần lớn là do chơi mà ra. Chạy nhảy vô mục đích, cười vô lý do, mồ hôi ra mà lòng nhẹ tênh. Khí huyết trong lúc đó được khuấy lên, thông suốt như gió xuân.

Người lớn thì sao?

Vận động để giảm cân.

Tập để check-in.

Đi bộ mà trong đầu toàn deadline.

Đó không phải sinh dương, đó là hao thần.

Con cần chơi, không cần tập.

Chỉ cần động mà vui.

Đi bộ nghe gió.

Lắc lư theo nhạc.

Leo núi không vì đỉnh, chỉ vì mồ hôi.

Chìa khóa không nằm ở động bao nhiêu, mà là vui hay không.

Vui thì thân mở.

Thân mở thì khí thông.

Khí thông thì dương tự sinh.

Mỗi ngày, hãy cho bản thân một khoảng “thời gian chơi”, như cho một đứa trẻ được ra sân.

Ngọn lửa thứ ba là ngủ sâu.

Sư phụ nói: “Các con tưởng mình ngủ, nhưng thực ra chỉ là nằm xuống với đầu óc chạy hết công suất.”

Trẻ con thì khác.

Ngã xuống là ngủ.

Hơi thở sâu.

Không mang theo chuyện ban ngày.

Vì “thần” của chúng an.

Muốn ngủ sâu, không phải ép ngủ, mà là dọn đường cho giấc ngủ.

Trước khi ngủ, làm việc vô dụng.

Nhìn trời.

Nghe nhạc nhẹ.

Nói với mình: “Hôm nay xong rồi.”

Buông xuống, như đứa trẻ chán đồ chơi.

Thân thả thì tâm mới lắng.

Thần an thì dương mới hồi.

Cuối cùng, sư phụ nói một câu mà tôi nhớ mãi:

“Đối xử với bản thân như một đứa trẻ, không phải là nuông chiều, mà là có trách nhiệm nuôi dưỡng.”

Giống như một người mẹ hiền.

Không ép ăn.

Không cắt ngang lúc con đang vui.

Không bắt thức khuya khi cần ngủ.

Chỉ quan sát, đáp ứng đúng nhu cầu, rồi tin tưởng sinh mệnh sẽ tự lớn lên.

Tôi bắt đầu thử.

Mệt thì nghỉ.

Ăn thì bỏ điện thoại.

Tối tạo nghi thức đi ngủ.

Không còn cố “sửa” mình nữa.

Sự thay đổi đến rất chậm, nhưng rất thật.

Tay chân bớt lạnh.

Sáng dậy nhẹ hơn.

Lòng bớt mệt.

Không thêm thuốc bổ nào.

Chỉ ngừng tự làm mình kiệt quệ.

Tôi hiểu ra một điều:

Bổ dương cao cấp nhất, là ngừng nội hao.

Là quay về bản năng.

Là dùng ánh mắt nuôi trẻ nhỏ để nhìn lại chính mình.

Ngọn lửa đó chưa từng tắt.

Nó chỉ chờ con ngừng dập nódịch

Khi con đủ dịu dàng với chính mình,

dương khí sẽ tự sinh,

ấm áp,

bền bỉ,

và rất thật.

TRẠNG ĐAO

(bài tổng hợp viết lại từ bài của Hạt Đậu Béo dịch)

Ngâm chân tốt cho sức khỏe

 Chân là nơi thận kinh bắt đầu, giữ ấm chân tức là giữ gốc dương khí. Bởi vậy mà Đông y có câu "Có tiền thì uống thuốc, không có tiền thì ngâm chân". 

Theo y học cổ truyền, chân là “trái tim thứ hai” của cơ thể. Khi nước ấm bao phủ bàn chân, nhiệt lực sẽ kích hoạt các huyệt vị, giúp khí huyết lưu thông, dương khí được dẫn xuống, hàn khí bị đẩy ra ngoài. Người thường xuyên ngâm chân sẽ cảm nhận rất rõ: tay chân ấm hơn, ngủ sâu hơn, tinh thần dịu lại, cơ thể không còn nặng nề uể oải.

Đặc biệt với người tỳ vị hư hàn, thận dương yếu, hay lạnh chân, mất ngủ, đau mỏi, ngâm chân chính là “liều thuốc tối” đơn giản mà hiệu quả.

Ngâm chân đúng cách giúp ôn thận, trợ dương, từ đó nuôi dưỡng khí huyết. Khi khí huyết lưu thông tốt, da dẻ hồng hào hơn, đầu óc minh mẫn hơn, giấc ngủ đến tự nhiên chứ không cần cố. Với phụ nữ, ngâm chân còn giúp điều hòa kinh nguyệt, giảm lạnh bụng dưới, giảm mệt mỏi sau một ngày dài.

Quan trọng nhất, đó là khoảnh khắc cơ thể được nghỉ ngơi thật sự. Chỉ cần 15–20 phút, cả thân – tâm đều được xoa dịu.

🌿 3 công thức ngâm chân đơn giản, dễ làm tại nhà:

1. Gừng tươi – muối hạt: xua hàn, ấm người nhanh

Phù hợp với người lạnh chân, dễ nhiễm lạnh, mới đi mưa về hoặc thời tiết trở lạnh. Gừng giúp tán hàn, muối dẫn nhiệt xuống sâu, ngâm xong cảm giác ấm lan khắp cơ thể, rất dễ ngủ.

Cách làm:

– Đập dập vài lát gừng tươi, cho vào nồi đun với nước

– Thêm một nhúm muối hạt

– Để nước còn ấm thì ngâm chân 15–20 phút

2. Ngải cứu: thông kinh lạc, giảm đau mỏi

Ngải cứu tính ôn, đi vào kinh can – thận, rất tốt cho người đau nhức xương khớp, lạnh gối, đau lưng, phụ nữ đau bụng kinh.

Cách làm:

– Dùng nắm lá ngải cứu tươi (hoặc khô), đun sôi với nước

– Pha thêm nước lạnh cho ấm vừa

– Ngâm trước khi ngủ để cơ thể thả lỏng hoàn toàn

3. Quế + gừng: bổ thận dương, ngủ sâu giấc

Công thức này đặc biệt hợp với người thận dương hư, mất ngủ, tay chân lạnh lâu năm. Quế dẫn dương khí về thận, gừng giúp khí huyết lưu thông mạnh hơn.

Cách làm:

– 1 thanh quế nhỏ + vài lát gừng

– Đun sôi 10 phút, pha ấm rồi ngâm

– Ngâm xong lau khô, mang tất mỏng đi ngủ

🌿 Một chút lưu ý nhỏ:

- Ngâm chân tốt nhất vào buổi tối, trước khi ngủ 30–60 phút. Nước không cần quá nóng, ấm dễ chịu là đủ. Ngâm xong nên lau khô, giữ ấm bàn chân để tránh hàn khí quay lại.

Ngâm chân không phải việc lớn, nhưng làm đều đặn lại là cách dưỡng sinh rất sâu. Chỉ cần tối nay bạn thử một lần, cơ thể sẽ cho bạn câu trả lời: vì sao Đông y coi ngâm chân là bí quyết giữ sức khỏe lâu dài.

!??

 Nếu không có cảm giác n:guy h:iểm sẽ không có động lực sinh tồn, cuối cùng sẽ dẫn đến bản thân bị h:ủy d:iệt.

Ở một vùng nọ của nước Mỹ, để bảo vệ đàn hư:ơu trong rừng, người ta đã t:iêu di:ệt hết tất cả c:hó s:ói. Kết quả thu được lại ngoài sự dự liệu, đó là đàn hư:ơu mỗi năm một giảm. Hóa ra, sau khi không còn c:hó s:ói, đàn h:ươu rất ít phải chạy trốn, nên sức đề kháng b:ệnh t:ật thấp. Trong khi tỷ lệ si:nh sản tăng dẫn đến tình trạng không có đủ thức ăn cho đàn h:ươu.

Nhận thấy vấn đề này, người dân bản địa lại dẫn dụ c:hó s:ói từ nơi khác đến, cuối cùng đàn h:ươu hồi phục lại sức sống.

Đối với một tập thể cũng như vậy, nếu không có áp lực, con người sẽ thiếu đi động lực. Ai cũng không muốn bản thân chịu thiệt, do đó không có người nào chịu làm việc nhiều.

Trong xã hội cạnh tranh khốc liệt, một người muốn có chỗ đứng sẽ phải nâng cao năng lực của mình. Nếu không sẽ bị "só:i" ăn thịt. 

Misawa Chiyoji - Tổng giám đốc công ty Misawa của Nhật Bản - rất thấu hiểu về nghệ thuật đào tạo con người. Ông cho rằng nếu nhân sự trong một công ty không thay đổi trong thời gian dài thì công ty đó sẽ thiếu đi sự năng động, dễ s:inh ra trì trệ, tuyển thêm người có trình độ cao vào công ty sẽ tạo ra không khí khẩn trương, doanh nghiệp tự nhiên sẽ có thêm s:inh khí.

Vậy là hàng năm công ty Misawa đều tuyển dụng một số nhân viên nhanh nhẹn tháo vát, tư duy nhanh nhạy, tuổi đời từ 25 đến 35. Thậm chí còn mời những nhân vật lớn của hội đồng quản trị vào làm việc, khiến cho nhân viên trong công ty đều cảm thấy áp lực lớn. Nhờ cách làm này, nội bộ công ty luôn duy trì được không khí hăng hái phấn đấu vươn lên, đồng thời năng lực của nhân viên cũng được nâng cao.

Mục đích chủ yếu của việc "dẫn dụ s:ói vào đàn h:ươu" là khiến cho cấp dưới có áp lực s:inh tồn. Từ đó nỗ lực nâng cao năng lực của bản thân, hoàn thành tốt công việc của mình. Nhưng khi đưa nhân tài từ ngoài vào, người lãnh đạo cũng cần phải chú ý, trước tiên những người này cần số lượng ít mà chất lượng cao.

Tiếp theo là do nhân viên cấp dưới đã làm việc cho bạn trong thời gian dài nên họ luôn có cảm giác mình là công thần. Nếu lượng nhân tài mới vào quá nhiều sẽ khiến họ cho rằng người lãnh đạo "có mới nới cũ", để cho người ngoài đến tranh "bát cơm", dẫn đến sự bất mãn của nhân viên cũ, thì cũng không thể đạt được hiệu quả đào tạo như mong muốn.

* Nội dung trích trong cuốn "Tứ thư lãnh đạo - Thuật quản trị" của tác giả Hòa Nhân.

👉 Bài học cốt lõi từ câu chuyện trên dành cho các chủ doanh nghiệp:

Câu chuyện đàn h:ươu và ch:ó s:ói phản ánh chính xác vấn đề quản trị con người. Khi loại bỏ hoàn toàn áp lực s:inh tồn, đàn h:ươu trở nên yế:u ớt dù số lượng tăng lên và trong doanh nghiệp cũng vậy.

Khi nhân sự không còn cảm giác “có thể bị thay thế”, họ rất dễ rơi vào trạng thái:

- Tự mãn với năng lực hiện tại

- Giảm động lực học hỏi, nâng cấp bản thân

- S:inh ra bệnh ngôi sao và tâm lý “công thần”

Ở góc độ lãnh đạo, nhiều sếp ngại tạo cạnh tranh vì sợ nội bộ xáo trộn, sợ nhân viên bất mãn, sợ bị cho là “có mới nới cũ”. Nhưng chính sự né tránh này lại khiến doanh nghiệp đóng băng năng lực, không tự đào tạo được đội ngũ kế cận.

1. Biểu hiện rõ ràng của một tổ chức đang lệch trục

Rất nhiều doanh nghiệp hiện nay chỉ xây một team sale, một team vận hành, một “con át chủ bài” cho mỗi vị trí quan trọng. Ban đ:ầu, mô hình này cho cảm giác rất ổn: đội ngũ gắn kết, nhân sự chủ chốt làm việc hiệu quả, kết quả tăng trưởng rõ rệt. Nhưng chính sự “êm ả” đó lại là dấu hiệu của một hệ si:nh thái m:ất cân bằng.

Khi không có cạnh tranh nội bộ, tổ chức dần phụ thuộc vào một vài c:á nhân giỏi. Những người này trở thành “con đ:ầu đàn”, nắm giữ k:hách hà:ng, quy trình, mối quan hệ và cả quyền lực ngầm. Doanh nghiệp tưởng rằng mình đang có người tài, nhưng thực chất đang đặt toàn bộ s:inh mệnh vào t:ay một vài c:á nhân.

Đến một thời điểm, chỉ cần người đó nghỉ việc, chán nản, hoặc được đối thủ mời chào, doanh thu có thể tụt ngay lập tức, thậm chí k:hách h:àng cũng bị k:éo đi theo. Đây không phải câu chuyện hiếm, mà là thực trạng lặp đi lặp lại ở rất nhiều doanh nghiệp vừa và nhỏ.

Bề ngoài, công ty vẫn vận hành. Nhưng bên trong, sức sống đang giảm dần, giống như đàn hư:ơu đông nhưng y:ếu.

2. Bài học quản trị: tạo áp lực để tổ chức tự tiến hóa

Bài học cốt lõi ở đây không phải là “thay người cũ bằng người mới”, mà là thiết kế lại hệ si:nh thái nhân sự.

Một nhà lãnh đạo tỉnh táo cần hiểu:

- Cạnh tranh có kiểm soát không phá vỡ đội ngũ, mà kích hoạt tiềm năng bị ngủ quên

- Tuyển thêm người giỏi không phải để loại bỏ người cũ, mà để buộc cả hệ thống phải vận động

- Khi có áp lực, người có năng lực thật sẽ lớn lên; người chỉ sống bằng hào quang cũ sẽ tự lộ diện

Giống như cách “dẫn s:ói vào đàn h:ươu”, doanh nghiệp cần duy trì mức áp lực vừa đủ để:

- Nhân sự luôn thấy cần học hỏi và cải thiện

- Không ai được phép ngủ quên trên thành tích

- Năng lực tổ chức được nâng lên, không bị phụ thuộc c:á nhân, những nhân viên chủ chốt có rời đi cũng không khiến cả đội náo loạn, doanh thu tụt dốc nhanh chóng.

Tuy nhiên, điều này chỉ hiệu quả khi sếp làm đúng: tuyển ít nhưng chất lượng, minh bạch mục tiêu, công bằng trong đánh gi:á, và không biến cạnh tranh thành đ:ấu đá. Một doanh nghiệp bền vững không phải là nơi không ai thay thế được, mà là nơi không một c:á nhân nào có thể làm tổ chức sụp đổ khi rời đi.

Tham khảo và biên tập từ: Doanh nghiệp và tiếp thị

#TonyDzung

#TruongdoanhnhanHBR

#HBRHoldings

H

 CÁCH BỔ SUNG VI CHẤT CHI TIẾT CỤ THỂ

MỤC TIÊU: 70 TUỔI – KHỎE MẠNH, KHÔNG SỐNG CÙNG THUỐC

Bài này rất dài.

Và Thoa biết, không phải ai cũng đủ kiên nhẫn để đọc đến cuối.

Nhưng nếu cô bác anh chị đang ở tuổi sau 40,

đang thấy cơ thể mình không còn như trước,

thì mong anh chị dành cho bài này… vài phút thật chậm.

Có bao giờ cô bác anh chị thấy thế này không?

• Sáng ngủ dậy… người vẫn mệt, dù tối qua không làm gì nặng.

• Muốn làm việc, muốn chăm cháu, muốn đi chơi…

nhưng năng lượng không nghe lời mình nữa.

• Đặt lưng xuống giường thì mệt,

mà ngủ không sâu, hay tỉnh lúc 2–3 giờ sáng.

• Đi khám thì bác sĩ nói: “Chỉ số vẫn trong giới hạn bình thường.”

Nhưng anh chị biết rõ: mình không ổn.

Đây là điều Thoa gặp mỗi ngày khi tư vấn cho cô bác, anh chị sau 40.

Chúng ta không còn đói.

Nhưng chúng ta đang thiếu vi chất trầm trọng.

Ngày xưa nghèo, thiếu ăn.

Bây giờ đủ cơm, đủ thịt, đủ rau.

Nhưng cơ thể vẫn mệt.

Vì sao?

 Vì chúng ta có “nguyên liệu” nhưng thiếu “lửa”, thiếu “gia vị”.

• Nguyên liệu: cơm – thịt – rau (tinh bột, đạm, chất béo)

• Lửa (gia vị): vi chất (canxi, magie, vitamin D, omega-3, kẽm…)

Hoặc ví von đơn giản hơn chúng ta đã có đầy đủ thậm chí dư thừa củi ( gạo, thịt, rau) nhưng không có lửa, không có gia vị ( vi chất) để nấu nên cứ bảo sao thời buổi này chẳng ai thiếu ăn mà tại sao càng ăn càng yếu hơn ngày xưa.

VI CHẤT – NHÓM BỊ BỎ QUÊN NHIỀU NHẤT

Cơ thể có hai nhóm chất chính:

🔹 Nhóm sinh năng lượng

• Tinh bột

• Chất béo

• Chất đạm

🔹 Nhóm vi chất

Vi chất lại chia làm hai nhóm:

• Khoáng đa lượng: Canxi, Magie, Natri…

• Khoáng vi lượng: Kẽm, Selen…

1️⃣ CANXI – VI CHẤT NHIỀU NHẤT, QUAN TRỌNG NHẤT

Canxi:

• 99% nằm ở xương và răng

• 1% nằm trong máu và mô

 Chỉ 1% thôi, nhưng quyết định sự sống.

Quan trọng đến mức cơ thể phải có hẳn tuyến cận giáp để điều hòa nồng độ canxi này.

Khi thiếu canxi trong máu:

• Tuyến cận giáp kéo canxi từ xương ra dùng

• Xương chính là kho dự trữ

Canxi giúp:

• Đưa vật chất vào trong tế bào

• Tham gia tạo năng lượng

Thiếu canxi có thể gây:

• Mệt mỏi

• Cơ yếu

• Khó ngủ

• Hồi hộp tim

• Chuột rút

• Nhớ kém

• Mỏi mắt

• Rụng tóc

📌 PHÂN LOẠI CANXI: phân loại cơ bản cho cả nhà, bài sau Thoa sẽ viết rõ cho mọi người hiểu hơn về canxi

Canxi Carbonate (vô cơ, giá rẻ): bao gồm canxi carbonat, canxi carbonat nano, canxi tảo biển: rất nhiều người hỏi Thoa canxi tảo biển hấp thu tốt không, nhưng Thoa đánh giá không cao, nếu xếp Thoa vẫn đánh giá vào nhóm hấp thu kém

• Phổ biến, hiệu quả tốt

• Phụ thuộc vào axit dạ dày để hòa tan

• Nên uống sau ăn no 30–60 phút

Nếu uống mà thấy đầy bụng, táo bón → nên đổi loại.

🔹 Canxi hữu cơ

• Hấp thu tốt

• Ít táo

• Giá cao hơn

 quan trọng nhất là lượng canxi nguyên tố và chia liều uống dưới 500mg mỗi lần để hấp thu tối đa. Đồng thời nhiều người uống canxi tích hợp sẵn cả canxi và kẽm nên bị cạnh tranh nên uống mãi mấy năm không thấy hiệu quả, thì bài sau Thoa sẽ viết kĩ hơn

2️⃣ MAGIE – NGƯỜI HÙNG THẦM LẶNG

Magie là khoáng chất đa lượng cực kỳ quan trọng:

• Co cơ

• Dẫn truyền thần kinh

• Cải thiện giấc ngủ

Thiếu Magie thường gặp:

• Tỉnh lúc 3–4 giờ sáng

• Giật cơ

• Hồi hộp

• Mơ linh tinh

🔹 Nhu cầu: khoảng 400mg-600mg Magie nguyên tố/ngày

🔹 Thời điểm uống rất quan trọng:

• Trước khi đi ngủ và Sau khi ngủ dậy là quan trọng nhất

• Phần còn lại chia trong ngày

Vì vậy Magie thường được chia thành nhiều viên.

🔹 Các dạng hay gặp:

• Magie Oxide: rẻ, hấp thu kém, thường dùng để kéo dài tác dụng

• Magie dihydrat lactat: hấp thu trung bình, dùng để uống hàng ngày với giá thành bình dân

• Magie hữu cơ (Glycinate): đi tốt lên não, cải thiện giấc ngủ và tâm trạng

3️⃣ VITAMIN D – MẮT XÍCH KHÔNG THỂ THIẾU

Canxi – Magie – Vitamin D được gọi là “tam giác vàng”.

Vitamin D:

• Tác động lên hầu hết tế bào

• Hỗ trợ hấp thu canxi, magie

• Giảm viêm

• Ảnh hưởng đến giấc ngủ, làn da

4️⃣ OMEGA-3 – BẢO VỆ TIM MẠCH & NÃO BỘ

Omega-3 là chất béo thiết yếu, cơ thể không tự tổng hợp được.

Tác dụng:

• Giảm viêm

• Hỗ trợ tim mạch

• Cải thiện mỡ máu, gan nhiễm mỡ

• Hỗ trợ giấc ngủ, khớp, trí nhớ, da, mắt

Nhưng rất nhiều người uống omega 3 xong thì mỡ máu gan nhiễm mỡ lại tăng lên, là do mọi người uống sai loại sai tỷ lệ.

🔹 Cách chọn: mọi người mở bao bì loại đang uống và tìm các dòng ghi hàm lượng EPA và DHA và dòng ghi total fat (hoặc dòng có ghi số to nhất) rồi chia ra. hoặc nếu mọi người không biết xem thế nào thì bình luận số 1 bên dưới Thoa sẽ xem giúp chi tiết

 (EPA + DHA) / tổng chất béo (total fat) ≥ 0,3

Tỷ lệ càng cao thì càng dễ đắt và giúp hạ mỡ máu khá tốt. Rất nhiều người sau khi uống kiên trì omega 3 và các vi chất thì bỏ được rất nhiều thuốc mỡ máu, tiểu đường, huyết áp. Cái này Thoa đã phân tích rất nhiều lần ở các livestream và bài viết cũ về cách áp dụng dinh dưỡng để đảo ngược mỡ máu, tiểu đường, huyết áp…

🔹 Dầu nhuyễn thể (Krill oil):

• Dễ hấp thu

• Ít kích ứng dạ dày

• Có astaxanthin chống viêm

• Giá nguyên liệu rất cao

5️⃣ KẼM – KHÔNG THIẾU NHƯNG KHÔNG ĐƯỢC THỪA

Kẽm:

• Tham gia hàng trăm enzyme

• Giúp tế bào nhân lên, biệt hóa

• Chống lão hóa

🔹 Liều thấp

• Nữ: ~8mg/ngày

• Nam: ~11mg/ngày

Liều cao thì cần tùy từng cá thể, cơ địa , tình trạng bệnh lý mà dùng khác nhau theo chỉ định chuyên gia. Đó là lý do rất nhiều cô bác có người ở nước ngoài gửi về tặng các lọ kẽm mà hàm lượng 50mg kẽm nguyên tố (đây là hàm lượng khá cao mọi người lưu ý không nên tự ý uống )

Kẽm cực kì quan trọng cần bổ sung hàng ngày nếu chế độ ăn không đáp ứng được. Ít nhất là bổ sung trong 3 tháng đầu tiên mới bổ sung vi chất để cơ thể có đủ nguyên liệu cân bằng lại bộ máy chuyển hóa.

ĐIỀU CUỐI CÙNG – RẤT QUAN TRỌNG

Vi chất là dinh dưỡng, không phải thuốc.

Không thay thế việc khám bệnh khi cần.

Muốn hấp thu tốt: Tiêu hóa phải tốt trước đã.

Uống loại tốt nhất mà ruột kém → cũng trôi hết. Đó là lý do vì sao mà Thoa luôn nhấn mạnh vai trò của PHỤC HỒI RUỘT VÀ NUÔI DƯỠNG RUỘT GAN MẬT. MỤC TIÊU LÀ ĐỂ DUY TRÌ HỆ TIÊU HÓA- CỬA NGÕ QUAN TRỌNG CỦA CƠ THỂ.

Bài này Thoa viết bằng tất cả tâm huyết, bài này rất dài, cũng không phải Thoa tự mình nghĩ ra, Thoa cũng có chia sẻ nhiều ở trên live rằng bản thân học hỏi nhiều từ các đầu sách nước ngoài và học hỏi từ thầy cô, đồng nghiệp rất nhiều. Nên mọi người cứ chia sẻ thoải mái MIỄN LÀ cùng nhau lan tỏa tốt cho cộng đồng.

 Và Thoa vẫn luôn tâm niệm : Bệnh nhân là người thầy lớn nhất của người thầy thuốc!

Chỉ mong SAO:

• Ít người hơn phải sống mệt mỏi trong chính cơ thể mình

• kể cả khi già đi – nhưng vẫn còn năng lượng để sống

Bài này chắc ít người đọc hết lắm NHƯNG Nếu cô bác anh chị đọc đến đây, cho Thoa xin một chữ “đọc hết” để Thoa có động lực viết tiếp nhé. Ảnh này không liên quan lắm nhưng Thoa muốn truyền đi nụ cười hạnh phúc, bình an thật nhiều ạ